خانه   |  ارتباط با ما   |  جستجو    RSS   |  ارسال خبر   |  پیوندها   |  درباره ما  
  تازه ها:  
   سیاست  
  حضور تاجگردون ضربه به جایگاه مجلس است
  از شاخص‌های اصلی تمدن امریکا
  یک گام دیگر از سوی دولت برای مبارزه با «فرزندآوری»
  وضعیت ناگوار مغزی" چند نفر از اصلاح‌طلبان!
  تیرهای سیاه‌نمایی در چلّه کمان حجت‌الاسلام زائری
  ادعای ابرقدرتی آمریکا با حضور ⁧‫نفتکش‌های ایرانی‬ باطل شد
  شاهراه رسیدن ملت ایران به بزرگی و پیشرفت در اندیشه امام خمینی (ره)
  ناگفته‌های جدیدی از ماجرای آسیه‌پناهی
  متهم فتنه آبان ۹۸ هستید ژست طلبکاری نگیرید
  امام خمینی (ره) و سیاست دینی مجسم
  اندیشه امام (ره) و گره‌گشایی از مسائل امروز ما
  عمل به نسخه امام راهگشای مشکلات اقتصادی
  پیش بینی امام خمینی درباره ملت امریکا
  گریه زبیری برای کشته های آبان 98 !
  بررسی مواضع امام خمینی در نطق عاشورایی خرداد ۱۳۴۲
  مصادیق دقت‌نظر امام در موضوع عدالتخواهی
  نامه جلیلی به رئیس جدید مجلس
  غیریت در سیره امام خمینی (ره)
  عصای‌کلیم‌الله در دست روح‌الله
  سهام عدالت را حراج نکنید
  نقشه‌ راه مدیریت جهادی به سبک قالیباف
  تاثیر رهبری امام خمینی(ره) بر روند تاریخی سینمای ایران
  انتخاب رهبر انقلاب، دموکراتیک‌ترین شیوه انتخاب در سال ۶۸ بود
  گروه تروریستی در امریکا
  اقدام عجیب رحمانی فضلی در اوج اعتراضات در آمریکا
  روایت دقیق ذوالنور از خسارات و تلفات اغتشاشات آبان
  جای اصلاح‌طلبی در قتل «زنان» کجاست؟!
  فرمانده قرارگاه خاتم‌: ۴۰ هزار میلیارد از دولت طلب داریم
  نماینده زابل: شبیه خلخالی عمل کنید‌
  ستادکل نیروهای مسلح: اندیشه‌های امام(ره) مکاتب و شعارهای شرق و غرب را به ناتوانی کشید
- اندازه متن: + -  کد خبر: 234121صفحه نخست » ورزشی ،فرهنگی وهنریچهارشنبه، 25 اردیبهشت 1398 - 11:05
مهمترین منبع معرفتی در حقوق اسلامی
شهیدخبر: برنامه «ضیافت» با موضوع «قرآن و اندیشه‌های حقوقی در جهان اسلام» باحضور محمود حکمت‌نیا استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت.
  

ششمین برنامه «ضیافت» به موضوع «قرآن و اندیشه‌های حقوقی در جهان اسلام» اختصاص داشت که با اجرا و سردبیری مالک شجاعی، عضو هیأت علمی پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و باحضور محمود حکمت‌نیا استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی دوشنبه شب ۲۳ اردیبهشت‌ماه از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت.

محمود حکمت‌نیا معاون پژوهشی، استاد و عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی درباره نسبت بین قرآن و مسایل معرفتی، اخلاقی و حقوقی که به مناسبات انسانی بر می‌گردد، گفت: وضعیت انسان معاصر و مسئله او چیست و اینکه چگونه باید مسایل او را از منابع معرفتی خودمان پاسخ دهیم، مسئله‌های مهمی برای ما هستند. قرآن اولین و مهمترین منبع معرفتی حوزه حقوق اسلامی محسوب می‌شود. در فلسفه این که به مسائل انسان از چه منظری می‌خواهیم ورود کنیم مهم است و جایگاه قرآن نیز در این راستا مهم است. البته این نکته هم در مورد تمدن ما وجود دارد که هرگاه مسئله‌ای حل می‌شود ما با مراجعه به گذشته می‌گوییم که این راه حل را در ۱۴۰۰ سال پیش هم داشته‌ایم که باید این عارضه آسیب‌شناسی شود.

وی «قرآن» را کتاب ختم نبوت و جمع‌بندی تمام معارف الهی توسط انبیای پیشین ارایه شده دانست و افزود: قرآن جمع‌بندی گذشته و آغازی برای آینده است؛ اما در ۱۴۰۰ سال پیش منبع وحیانی به پایان رسید و توانمندی انسانی آغاز شد. دستگاه معرفت و پیوند با وحی و نه تفسیر وحی به پایان می‌رسد چرا که ختم نبوت است. پس قرآن دستگاه معرفتی را نمایان می‌کند که همه انبیاء گذشته درآن جمعند؛ این دستگاه معرفتی دید وسیعی در ابعاد مختلف تجربی، مفاهیم عقلی و حکمت عملی ایجاد می‌کند که در تفاسیر علمای بزرگی چون علامه طباطبایی به وضوح بیان می‌شود که چطور دانش بشری در هر سه زمینه تکمیل می‌شود و بسط پیدا می‌کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به حکمت‌های انسانی در طول تاریخ بشریت و انبیای الهی گفت: وقتی می‌گوییم قرآن تجربه بشر را یکجا عرضه می‌کند و حوادثی را گزارش می‌دهد که هیچوقت تکذیب نمی‌شود، این در سطح معرفت تجربی است و هنوز به مراحل معرفت دیگر نرسیدیم. با نگاهی به تاریخ و قرآن، متوجه می‌شویم که معرفت در درجه اعلا در جامعه‌ای عرضه می‌شود که مصداق آن جامعه نبوده است و این موضوع در زیارت وارث دیده می‌شود؛ معرفت ارثی بشر در این زیارت نامه جمع می‌شود و سیر حرکت انبیا یکجا عرضه می‌شود و این برای انسانی اتفاق می‌افتد که توانمندی و ظرفیت آن را دارد.

وی در توضیح اینکه چرا قرآن برای چنین جامعه‌ای نازل شده است، بیان کرد: هر چه قیود مخاطب کمتر شود، دامنه شئونش بیشتر می‌شود و اگر قرآن برای تمدنی خاص می‌آمد، قاعدتاً ممکن بود محدودتر شود. وقتی قرآن برای این جامعه بدون معرفت و اخلاق نازل می‌شود، دامنه فهم برای انسان‌ها بیشتر می‌شود. در قرآن، گفت‌وگو و ظرافت‌های خاصی درباره انسان و زندگی او را مطرح می‌شود که در هیچ دانش بشری یافت نمی‌شود.

حکمت‌نیا در ادامه به هوش مصنوعی که ساخته دست بشر است اشاره کرد و با طرح سؤالاتی درباره آن، گفت: آیا این نوع هوش می‌تواند در سطح انسانی رشد کند و سوال اینجاست دستگاه اخلاقی را می‌توان به دستگاهی مکانیکی تبدیل کرد؟ در اینجا عنصر مسئولیت و امانتداری صرفنظر از موضوع امانت تعیین کننده است. به نظر شما عنصر مسئولیت‌پذیری انسانی اساساً از کجا می‌آید؟ درست مثل زمانی که یک پرونده حقوقی توسط قانونگذار تمام می‌شود و در ادامه باید خاستگاه آن را به لحاظ وجودی بررسی کند.

وی در ادامه بحث به دستگاه معرفتی که قرآن عرضه می‌کند و عناصر وجودی یک جامعه را بر می‌شمرد، اشاره کرد و توضیح داد: قرآن دارای یک دستگاه معرفتی است که افق دید انسان را توسعه می‌دهد که هم فهم بشری و هم توسعه در جهت فلسفه حقوقی انسانی را شامل می‌شود. برای مثال، چند آیه ابتدایی سوره «الرحمن» که با آن به صورت مناسکی برخورد می‌شود، به اصول بنیادی اشاره دارد که ما به سادگی از آن می گذری و انسان ها عموماً از این دستگاه معرفتی برخوردار نیستند.

وی در ادامه این بحث به مباحث تمدنی اشاره و اظهار کرد: بحث تمدن ها و رابطه آنها پرچالش است و تحولات تمدن ها و نسبت تمدن ها در این حوزه مدنظر است. نظریه ای در این خصوص برایم جالب توجه بود که قصد دارم آن را در این برنامه نیز بیان کنم و آن نظریه بررسی تمدن ها از منظر احساس است که تمدن ها را بر اساس احساس طبقه بندی می‌کند، برای مثال تمدن هندوستان را مبتنی بر امید می داند. تمدن اسلام و جهان عرب را مبتنی بر حقارت می داند. در توضیح ویژگی های این حس حقارت تمدنی در دوره معاصر ما این است که «کار از کار گذشته است» و «ما دیگر نمی توانیم» که برای ما فرهنگ سازی می کند. 

این استاد دانشگاه با انتقاد از کمبود منابع و خط فکری تولیدی داخلی بیان کرد: بر همین اساس حقوق ما عاریه‌ای و ترجمه‌ای است و از این موضوع خیلی نارحت هستم. به همین دلیل است وقتی قرار است رساله دکتری را راهنمایی کنم به خط فکری آن نگاه می کنم و گاهی تاسف می خورم که نمی توانیم تولید داشته باشیم چون برای پاسخ به سوالات و ابهامات انسانی باید خط فکری خودمان را داشته باشیم.

وی خاطرنشان کرد: اساساً وضعیت انسان معاصر پیچیده است و این پیچیدگی را نمی توان در این زمان کم پرداخت، اما معتقدم باید به فلسفه حقوقی رجوع شود. فکر می کنم یکی از مشکلات اساسی ما در حوزه دانش این است که از مفاهیم پایه، سریع گذر کردیم و تامل نکردیم و همه آنها را مسلم در نظر گرفتیم.

حکمت نیا به بحث آزادی بیان و آزاداندیشی اشاره کرد و گفت: همیشه برای من سوال بود که آزاداندیشی و آزادی بیان در کجای قانون اساسی جای دارد و وقتی به دنبال پاسخ این سوال بودم متوجه شدم که آزادی بیان یکی از وظایف رادیو و تلویزیون است.

وی در توضیح واژه «بیان» نیز گفت: وقتی به مفاهیم پایه قرآن ورود کردم به بیان رسیدم که ابزاری برای انتقال پیام و بنیاد تمدن ساز انسانی است و خداوند نعمت ارتباط برقرار کردن را صرفنظر از هر محتوایی را به انسان اعطا کرده است. وقتی به نظرات مفسرین درباره «بیان» می رسیم متوجه اختلاف نظراتی می شویم که یکی از مهمترین این بحث ها این است که بیان را «اظهار ما فی ضمیر انسان» می‌دانند.

معاون پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به مطالعات شخصی خودش در موضوع «بیان» اشاره کرد و توضیح داد: در سوره لقمان، سفارش های لقمان به فرزندش نوشته شده است که یکی از این سفارش‌ها، مدنظر من است؛ بلند نکردن صوت یا بلند حرف نزدن یکی از این سفارش ها است که در آن، شنونده معیار اصلی قرار می گیرد، چیزی که با «بیان» متفاوت است چون در بیان، گوینده معیار اصلی قرار می گیرد و بنابراین حکم شان نیز متفاوت است. بنابراین شنونده مهم است و دلالت های حقوقی مهمی را در بر می گیرد و حق آزادی بیان برای گوینده اینجا معنا پیدا می کند.

وی تاکید کرد: این موضوع، آزادی دسترسی به اطلاعات و آزادی بیان را در جامعه امروز روایت می کند که دو مقوله جدا هستند.

این استاد دانشگاه در بخش پایانی برنامه تصریح کرد: خداوند در زمان پیامبر به سه قشر منافقین، کسانی که در قلبشان مرض هست و کسانی که نشر اکاذیب می کردند هشداری شدید می دهد و می گوید: اگر دست برندارید به شدت با شما برخورد خواهد شد.

خداوند این مواجهه کیفری با نشر اکاذیب که امنیت  روانی جامعه را مختل می کند را به عنوان سنت پیشینیان و سنت الله معرفی می کند. و آنرا جریان ساده ای نمی داند.

«ضیافت»محصول گروه فرهنگ و اندیشه شبکه چهار سیما است که در ماه مبارک رمضان،هرشب ساعت ۲۳ از شبکه دانایی و خردورزی پخش می شود.

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   تلنگر  
 
 
   پربحث ترین مطالب  
  نظر رهبرانقلاب در خصوص "دولت جوان حزب‌اللهی"/ پرچم آرمان‌خواهی و مطالبه‌گری را زمین نگذارید
3 نظر (فعال: 3 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
    منظور رهبر انقلاب از گروه‌های التقاطی و «حضرات پشیمان» چه کسانی بود؟
3 نظر (فعال: 3 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  از «جانم فدای ایران» تا حمایت از تحریم‌ها
3 نظر (فعال: 3 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
    هورای قاتلان شهید مطهری برای علی مطهری
2 نظر (فعال: 2 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  تاثیر «روز قدس» در حفظ امنیت غرب آسیا
2 نظر (فعال: 2 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
    پیکر شهید مدافع حرم جواد الله کرم پس از 4 سال شناسایی شد
2 نظر (فعال: 2 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  پیام رهبر انقلاب به‌مناسبت آغاز به کار مجلس یازدهم: مجلس با نمایندگان کارشناس، فعال و پاکدست در «رأس امور» خواهد بود
2 نظر (فعال: 2 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
    گمنامی فرمانده مدافعان حرم
1 نظر (فعال: 1 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  نگرانی های شب قدری ضد انقلاب!
1 نظر (فعال: 1 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
    از جهاد ایرانی تا توحش غربی
1 نظر (فعال: 1 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
 
   اخبار عربی  
  السلطات السعودیة تمتثل لقرار واشنطن فیما خصّ حظر السفر.
    للمرة الثانیة...فبرایر الماضی الأشد حرّاً على الإطلاق.
  حالتا زواج کل دقیقة فی هذا البلد العربی.
    ضمان هواتف آبل من 60 یوم الى سنة کاملة.
  روسیا تبحث مع اندونیسیا عقد لتورید غواصتی " فارشافیانکا"
    علماء اوکرانیون یبتکرون دواء للقضاء على السرطان.
  أبرز التطورات على الساحة السوریة 21/3/2017
    أغلى الماسة للبیع.
  الیابان تؤکد مشارکتها فی مناورات بحریة کبرى فی المحیط الهادئ.
    أفضل معلمة فی العالم ...کندیة.
  العثور على کنز فی نهر بالصین.
    الوکالة الدولیة للطاقة الذرّیّة تعلن عن زیادة کوریا الشنالیة لقدراتها النوویة بشکل نشط.
  تقنیة "لای_فای" بسرعة تفوق "وای_فای" ب 100 مرّة.
    حقائق صادمة عن شرب المیاه مع اللیمون.
  الهیئة الروسیة للتعاون الفدرالی لا تؤکد تسلیم الصین لمنظومات اس-400.
    7 علامات تدل على إصابتک بانهیار عصبی.
  دراسة تکشف أصح قلوب فی العالم.
    الجیش السوری یحبط هجوماً جدیداً للنصرة و فیلق الرحمن شرق دمشق.
  وزیر الطاقة اللبنانی للمیادین نت: لبنان لن یتراجع عن حقوقه النفطیة مهما کانت التهدیدات.
    بریطانیا تعلن عملیّة بدء الخروج من الإتحاد الاوروبی فی 29 آذار.
  الإمام الخامنئی یسمّی العام الإیرانی الجدید ب" الإقتصاد المقاوم...الإنتاج و فرص العمل."
    موقع والاه: الأسد یحاول تغییر قواعد اللعبة بمواجهة إسرائیل.
  هآرتس: قدرة المناورة الإسرائیلیة على الحدود مع لبنان و سوریا تتراجع.
    ماهی طائرة التجسس الصهیونیة 'سکای لارک' التی أسقطها الدفاع الجوی السوری فی ریف القنیطرة?
  قائد سرایا عاشوراء کاظم الجابری ل"العهد": الحسم النهائی لمعرکة الموصل بات وشیکاً جدّاً.
    الجیش السوری یسقط طائرة استطلاع إسرائیلیة فوق القنیطرة.
  الأف بی آی تؤکّد رسمیّاً التحقیق فی التدخّل المزعوم لروسیا فی الإنتخابات الامیرکیة.
    15 شهیداً على الأقل بانفجار سیارة مفخّخة فی بغداد.
  ترامب یلتقی العبادی: کان علینا ألّا ننسحب من العراق.
    إجتماع فی روما بشأن خطّة لوقف تدفّق المهاجرین من لیبیا.
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© شهیدخبر 1390
info@shahidnews.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار
  آغاز توزیع مرحله دوم اقلام بهداشتی در بین ایثارگران خراسان رضوی