خانه   |  ارتباط با ما   |  جستجو    RSS   |  ارسال خبر   |  پیوندها   |  درباره ما  
  تازه ها:  
   سیاست  
  مهم‌ترین مانع مذاکره
  نامه‌های «فدایت شوم» از نوع آمریکایی
  ۱۹۴ سند منتشر نشده‌ ساواک درباره‌ آیت‌الله جنتی
  برخی مقابل تهاجم اقتصادی دشمن فقط «نق» می‌زنند
  تمایل برخی کشور‌ها به بهره‌مندی از سازمانی مشابه سپاه پاسداران
  واکنش ذوالنور به عملکرد اروپا در برجام
  بستن تنگه هرمز، تئوری اسرائیلی است!
  آقای خاتمی! از فساد اطرافیان خود بگوئید
  وزیری که عجیب مرد میدان جنگ و تحریم نیست!
  این باب بسته است
  آقای سفیر! وظیفه شما هشدار به اروپا است نه ارسال پیام ضعف
  از تیتر «هرچه تهران بگوید» تا اعتراف به همراهی اروپا با آمریکا
  ایران چگونه دست ترامپ را خواند
  سعودی ها به دنبال تجزیه ایران هستند
  چه کسی روحانی اهل سنت ایرانی را ترور کرد؟
  ظریف: یقین داریم جنگی در نخواهد گرفت
  تصمیم امروز بر مبنای تجربه دیروز
  «مذاکره ایران با آمریکا» یک کلید رمز است
  ابتکار: مذاکره دوباره با آمریکا معنا ندارد
  اروپا یک سال نتوانست پس از این هم نمی‌تواند
  توصیه رهبری، استفاده از جوانان انقلابی، شجاع و پرکار است
  اراده‌ی ما قوی‌تر است
  انتقال ناو آمریکایی به خلیج فارس صرفا آغاز جنگ روانی است
  وزارت خارجه جنایت جدید ائتلاف سعودی در صنعا را محکوم کرد
  ترامپ دنبال جنگ با ایران نیست اما...
  انقلاب اسلامی چگونه انتخابات‌‌های فرمایشی را به مردمی تبدیل کرد؟
  ایران تمایلی به افزایش تنش‌ها در منطقه ندارد
  ظریف امکان گفت‌وگو با آمریکا را رد کرد
  تنها نسخه برای عقب‌نشینی دشمن
  ظریف: ایران به دنبال درگیری در منطقه نیست
- اندازه متن: + -  کد خبر: 234121صفحه نخست » ورزشی ،فرهنگی وهنریچهارشنبه، 25 اردیبهشت 1398 - 11:05
مهمترین منبع معرفتی در حقوق اسلامی
شهیدخبر: برنامه «ضیافت» با موضوع «قرآن و اندیشه‌های حقوقی در جهان اسلام» باحضور محمود حکمت‌نیا استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت.
  

ششمین برنامه «ضیافت» به موضوع «قرآن و اندیشه‌های حقوقی در جهان اسلام» اختصاص داشت که با اجرا و سردبیری مالک شجاعی، عضو هیأت علمی پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و باحضور محمود حکمت‌نیا استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی دوشنبه شب ۲۳ اردیبهشت‌ماه از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت.

محمود حکمت‌نیا معاون پژوهشی، استاد و عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی درباره نسبت بین قرآن و مسایل معرفتی، اخلاقی و حقوقی که به مناسبات انسانی بر می‌گردد، گفت: وضعیت انسان معاصر و مسئله او چیست و اینکه چگونه باید مسایل او را از منابع معرفتی خودمان پاسخ دهیم، مسئله‌های مهمی برای ما هستند. قرآن اولین و مهمترین منبع معرفتی حوزه حقوق اسلامی محسوب می‌شود. در فلسفه این که به مسائل انسان از چه منظری می‌خواهیم ورود کنیم مهم است و جایگاه قرآن نیز در این راستا مهم است. البته این نکته هم در مورد تمدن ما وجود دارد که هرگاه مسئله‌ای حل می‌شود ما با مراجعه به گذشته می‌گوییم که این راه حل را در ۱۴۰۰ سال پیش هم داشته‌ایم که باید این عارضه آسیب‌شناسی شود.

وی «قرآن» را کتاب ختم نبوت و جمع‌بندی تمام معارف الهی توسط انبیای پیشین ارایه شده دانست و افزود: قرآن جمع‌بندی گذشته و آغازی برای آینده است؛ اما در ۱۴۰۰ سال پیش منبع وحیانی به پایان رسید و توانمندی انسانی آغاز شد. دستگاه معرفت و پیوند با وحی و نه تفسیر وحی به پایان می‌رسد چرا که ختم نبوت است. پس قرآن دستگاه معرفتی را نمایان می‌کند که همه انبیاء گذشته درآن جمعند؛ این دستگاه معرفتی دید وسیعی در ابعاد مختلف تجربی، مفاهیم عقلی و حکمت عملی ایجاد می‌کند که در تفاسیر علمای بزرگی چون علامه طباطبایی به وضوح بیان می‌شود که چطور دانش بشری در هر سه زمینه تکمیل می‌شود و بسط پیدا می‌کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به حکمت‌های انسانی در طول تاریخ بشریت و انبیای الهی گفت: وقتی می‌گوییم قرآن تجربه بشر را یکجا عرضه می‌کند و حوادثی را گزارش می‌دهد که هیچوقت تکذیب نمی‌شود، این در سطح معرفت تجربی است و هنوز به مراحل معرفت دیگر نرسیدیم. با نگاهی به تاریخ و قرآن، متوجه می‌شویم که معرفت در درجه اعلا در جامعه‌ای عرضه می‌شود که مصداق آن جامعه نبوده است و این موضوع در زیارت وارث دیده می‌شود؛ معرفت ارثی بشر در این زیارت نامه جمع می‌شود و سیر حرکت انبیا یکجا عرضه می‌شود و این برای انسانی اتفاق می‌افتد که توانمندی و ظرفیت آن را دارد.

وی در توضیح اینکه چرا قرآن برای چنین جامعه‌ای نازل شده است، بیان کرد: هر چه قیود مخاطب کمتر شود، دامنه شئونش بیشتر می‌شود و اگر قرآن برای تمدنی خاص می‌آمد، قاعدتاً ممکن بود محدودتر شود. وقتی قرآن برای این جامعه بدون معرفت و اخلاق نازل می‌شود، دامنه فهم برای انسان‌ها بیشتر می‌شود. در قرآن، گفت‌وگو و ظرافت‌های خاصی درباره انسان و زندگی او را مطرح می‌شود که در هیچ دانش بشری یافت نمی‌شود.

حکمت‌نیا در ادامه به هوش مصنوعی که ساخته دست بشر است اشاره کرد و با طرح سؤالاتی درباره آن، گفت: آیا این نوع هوش می‌تواند در سطح انسانی رشد کند و سوال اینجاست دستگاه اخلاقی را می‌توان به دستگاهی مکانیکی تبدیل کرد؟ در اینجا عنصر مسئولیت و امانتداری صرفنظر از موضوع امانت تعیین کننده است. به نظر شما عنصر مسئولیت‌پذیری انسانی اساساً از کجا می‌آید؟ درست مثل زمانی که یک پرونده حقوقی توسط قانونگذار تمام می‌شود و در ادامه باید خاستگاه آن را به لحاظ وجودی بررسی کند.

وی در ادامه بحث به دستگاه معرفتی که قرآن عرضه می‌کند و عناصر وجودی یک جامعه را بر می‌شمرد، اشاره کرد و توضیح داد: قرآن دارای یک دستگاه معرفتی است که افق دید انسان را توسعه می‌دهد که هم فهم بشری و هم توسعه در جهت فلسفه حقوقی انسانی را شامل می‌شود. برای مثال، چند آیه ابتدایی سوره «الرحمن» که با آن به صورت مناسکی برخورد می‌شود، به اصول بنیادی اشاره دارد که ما به سادگی از آن می گذری و انسان ها عموماً از این دستگاه معرفتی برخوردار نیستند.

وی در ادامه این بحث به مباحث تمدنی اشاره و اظهار کرد: بحث تمدن ها و رابطه آنها پرچالش است و تحولات تمدن ها و نسبت تمدن ها در این حوزه مدنظر است. نظریه ای در این خصوص برایم جالب توجه بود که قصد دارم آن را در این برنامه نیز بیان کنم و آن نظریه بررسی تمدن ها از منظر احساس است که تمدن ها را بر اساس احساس طبقه بندی می‌کند، برای مثال تمدن هندوستان را مبتنی بر امید می داند. تمدن اسلام و جهان عرب را مبتنی بر حقارت می داند. در توضیح ویژگی های این حس حقارت تمدنی در دوره معاصر ما این است که «کار از کار گذشته است» و «ما دیگر نمی توانیم» که برای ما فرهنگ سازی می کند. 

این استاد دانشگاه با انتقاد از کمبود منابع و خط فکری تولیدی داخلی بیان کرد: بر همین اساس حقوق ما عاریه‌ای و ترجمه‌ای است و از این موضوع خیلی نارحت هستم. به همین دلیل است وقتی قرار است رساله دکتری را راهنمایی کنم به خط فکری آن نگاه می کنم و گاهی تاسف می خورم که نمی توانیم تولید داشته باشیم چون برای پاسخ به سوالات و ابهامات انسانی باید خط فکری خودمان را داشته باشیم.

وی خاطرنشان کرد: اساساً وضعیت انسان معاصر پیچیده است و این پیچیدگی را نمی توان در این زمان کم پرداخت، اما معتقدم باید به فلسفه حقوقی رجوع شود. فکر می کنم یکی از مشکلات اساسی ما در حوزه دانش این است که از مفاهیم پایه، سریع گذر کردیم و تامل نکردیم و همه آنها را مسلم در نظر گرفتیم.

حکمت نیا به بحث آزادی بیان و آزاداندیشی اشاره کرد و گفت: همیشه برای من سوال بود که آزاداندیشی و آزادی بیان در کجای قانون اساسی جای دارد و وقتی به دنبال پاسخ این سوال بودم متوجه شدم که آزادی بیان یکی از وظایف رادیو و تلویزیون است.

وی در توضیح واژه «بیان» نیز گفت: وقتی به مفاهیم پایه قرآن ورود کردم به بیان رسیدم که ابزاری برای انتقال پیام و بنیاد تمدن ساز انسانی است و خداوند نعمت ارتباط برقرار کردن را صرفنظر از هر محتوایی را به انسان اعطا کرده است. وقتی به نظرات مفسرین درباره «بیان» می رسیم متوجه اختلاف نظراتی می شویم که یکی از مهمترین این بحث ها این است که بیان را «اظهار ما فی ضمیر انسان» می‌دانند.

معاون پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به مطالعات شخصی خودش در موضوع «بیان» اشاره کرد و توضیح داد: در سوره لقمان، سفارش های لقمان به فرزندش نوشته شده است که یکی از این سفارش‌ها، مدنظر من است؛ بلند نکردن صوت یا بلند حرف نزدن یکی از این سفارش ها است که در آن، شنونده معیار اصلی قرار می گیرد، چیزی که با «بیان» متفاوت است چون در بیان، گوینده معیار اصلی قرار می گیرد و بنابراین حکم شان نیز متفاوت است. بنابراین شنونده مهم است و دلالت های حقوقی مهمی را در بر می گیرد و حق آزادی بیان برای گوینده اینجا معنا پیدا می کند.

وی تاکید کرد: این موضوع، آزادی دسترسی به اطلاعات و آزادی بیان را در جامعه امروز روایت می کند که دو مقوله جدا هستند.

این استاد دانشگاه در بخش پایانی برنامه تصریح کرد: خداوند در زمان پیامبر به سه قشر منافقین، کسانی که در قلبشان مرض هست و کسانی که نشر اکاذیب می کردند هشداری شدید می دهد و می گوید: اگر دست برندارید به شدت با شما برخورد خواهد شد.

خداوند این مواجهه کیفری با نشر اکاذیب که امنیت  روانی جامعه را مختل می کند را به عنوان سنت پیشینیان و سنت الله معرفی می کند. و آنرا جریان ساده ای نمی داند.

«ضیافت»محصول گروه فرهنگ و اندیشه شبکه چهار سیما است که در ماه مبارک رمضان،هرشب ساعت ۲۳ از شبکه دانایی و خردورزی پخش می شود.

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   تلنگر  
  جنگ بعدی ۷ دقیقه است

  عکس/ استراحت جهادی

  عکس/ ایستگاه جانبازی

  کربلای جبهه‌ها یادش بخیر

  عقب‌نشینی شاه بحرین از لغو تابعیت صدها بحرینی

  وقت کشی اشغالگران بی فایده است

  سیاست ضد ایرانی نخ نما شده واشنگتن

  هلی‌برن نیروهای آمریکایی در عراق

  یک کشته و 28 زخمی در انفجار در نزدکی نیروهای حامی ترکیه در شمال سوریه

  پامپئو: ایران مقصر جنگ یمن است!

  می‌بینی ماریه؟

  حشد شعبی: با قدرت در نوار مرزی عراق مستقر هستیم

  تصاویری از خسارت سیلاب در دمشق

  پایان مهلت خروج تروریست‌ها از منطقه عاری از سلاح ادلب

  آقایان مسئول! برای این واردات یقه پاره کنید/ ۳۷ درصد اقلام وارداتی از آمریکا شامل کالاهای مصرفی نظیر رژلب و کود حیوانی+ نمودار

  همانطور که انرژی هسته ای را دادند، می خواهند موشک ها را هم بدهند/ ۲۰ بار وصیت نامه نوشتم و الان هم در خطر هستم

  شبکه عنکبوتی تونل‌سازان در سوریه بالاخره به بن‌بست رسید

  فرزند جانبازی که رو پای خود ایستاد

  دلنوشته ای به شهید فدایی حضرت زهرا(س)

  فرزند جانبازی که با شهادت از میان ما پر گشود

 
 
   پربحث ترین مطالب  
  غربی‌ها با سند ۲۰۳۰ بدنبال تربیت سرباز از دانش‌آموزان ما برای خودشان هستند/ ملت متحد باشد توطئه‌های دشمن به ضرر خود او تمام خواهد شد
33 نظر (فعال: 22 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 11)
    مذاکره سم است؛ جنگ هم نمی‌شود/ گزینه قطعی ملت ایران مقاومت است
26 نظر (فعال: 19 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 7)
  ۲۰۳۰ چگونه برای غرب سرباز تربیت می‌کند؟
23 نظر (فعال: 16 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 7)
    حجاب امنیتی است / بی قانونی علیه قانون؟!
13 نظر (فعال: 13 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  حاج‌احمد شهید شده است!
13 نظر (فعال: 12 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 1)
    با افزایش معرفت جامعه، گفتمان های انقلابی را تقویت کنید/ همراهی طلاب و بزرگان حوزه با نهضت امام(ره) جزو وظایف ذاتی و هویتی حوزه بود
14 نظر (فعال: 11 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 3)
  دشمنان دیگر توان و ظرفیتی برای فعال کردن ندارند
13 نظر (فعال: 11 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 2)
    چرا از فیلم‌‎هایی با موضوع حمایت از صهیونیست‌ها در جشنواره جهانی فجر تقدیر می‌شود؟
9 نظر (فعال: 9 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
  جملات قصارتان را کجای دلمان بگنجانیم؟
13 نظر (فعال: 9 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 4)
    عباس عبدی: ترامپ اهل مذاکره نیست و تماس با او مفید نیست ولی باید مذاکره کنیم
9 نظر (فعال: 9 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
 
   اخبار عربی  
  السلطات السعودیة تمتثل لقرار واشنطن فیما خصّ حظر السفر.
    للمرة الثانیة...فبرایر الماضی الأشد حرّاً على الإطلاق.
  حالتا زواج کل دقیقة فی هذا البلد العربی.
    ضمان هواتف آبل من 60 یوم الى سنة کاملة.
  روسیا تبحث مع اندونیسیا عقد لتورید غواصتی " فارشافیانکا"
    علماء اوکرانیون یبتکرون دواء للقضاء على السرطان.
  أبرز التطورات على الساحة السوریة 21/3/2017
    أغلى الماسة للبیع.
  الیابان تؤکد مشارکتها فی مناورات بحریة کبرى فی المحیط الهادئ.
    أفضل معلمة فی العالم ...کندیة.
  العثور على کنز فی نهر بالصین.
    الوکالة الدولیة للطاقة الذرّیّة تعلن عن زیادة کوریا الشنالیة لقدراتها النوویة بشکل نشط.
  تقنیة "لای_فای" بسرعة تفوق "وای_فای" ب 100 مرّة.
    حقائق صادمة عن شرب المیاه مع اللیمون.
  الهیئة الروسیة للتعاون الفدرالی لا تؤکد تسلیم الصین لمنظومات اس-400.
    7 علامات تدل على إصابتک بانهیار عصبی.
  دراسة تکشف أصح قلوب فی العالم.
    الجیش السوری یحبط هجوماً جدیداً للنصرة و فیلق الرحمن شرق دمشق.
  وزیر الطاقة اللبنانی للمیادین نت: لبنان لن یتراجع عن حقوقه النفطیة مهما کانت التهدیدات.
    بریطانیا تعلن عملیّة بدء الخروج من الإتحاد الاوروبی فی 29 آذار.
  الإمام الخامنئی یسمّی العام الإیرانی الجدید ب" الإقتصاد المقاوم...الإنتاج و فرص العمل."
    موقع والاه: الأسد یحاول تغییر قواعد اللعبة بمواجهة إسرائیل.
  هآرتس: قدرة المناورة الإسرائیلیة على الحدود مع لبنان و سوریا تتراجع.
    ماهی طائرة التجسس الصهیونیة 'سکای لارک' التی أسقطها الدفاع الجوی السوری فی ریف القنیطرة?
  قائد سرایا عاشوراء کاظم الجابری ل"العهد": الحسم النهائی لمعرکة الموصل بات وشیکاً جدّاً.
    الجیش السوری یسقط طائرة استطلاع إسرائیلیة فوق القنیطرة.
  الأف بی آی تؤکّد رسمیّاً التحقیق فی التدخّل المزعوم لروسیا فی الإنتخابات الامیرکیة.
    15 شهیداً على الأقل بانفجار سیارة مفخّخة فی بغداد.
  ترامب یلتقی العبادی: کان علینا ألّا ننسحب من العراق.
    إجتماع فی روما بشأن خطّة لوقف تدفّق المهاجرین من لیبیا.
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© شهیدخبر 1390
info@shahidnews.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار
  آفات همنشینی و دوستی در کلام امام هادی(ع)