خانه   |  ارتباط با ما   |  جستجو   |  دریافت اپلیکشن اندروید شهید خبر    RSS   |  ارسال خبر   |  پیوندها   |  درباره ما  
  تازه ها:  
   سیاست  
  صدر اعظم ناتوان در مقابل اروپای آشفته
  عربستان سعودی از دشمنی با ایران برای رفع نیازهای داخلی خود بهره می برد/شکست داعش در عرصه میدانی بازتاب شکست ایدئولوژیک این گروه است
  چهار نکته درباره‌ سناریوی استعفای جهانگیری
  بستر سازی تمدن بزرگ اسلامی
  پنج گزاره در ارزیابی میزان همراهی اروپا با برجام
  موضعگیری قاطع در دستور کار سیاست خارجی قرار گیرد/ مسئولین راهکارهای عملیاتی برای عمل به توصیه های رهبر انقلاب بیابند
  مهار جمهوری اسلامی با برجام‌های فراهسته‌ای
  رضا خوشیاران، فرزند شهید و وکیل دادگستری: عدم اخذ گواهینامه موتورسیکلت از سوی راننده جرم محسوب می شود
  پیام دکتر احمدی نژاد خطاب به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
  ترامپ: شعار محبوب ایران "مرگ بر آمریکا" و "مرگ بر اسرائیل" است/پایبندی ایران به برجام را تایید نمی‌کنیم
  قدیری ابیانه: قدرت نظامی ما ، موشک فوق پیشرفته خرمشهراز نظر تکنولوژی وایمان قوی شهید حججی هاست
  تغییرات استانداران کشور دردولت دوازدهم شروع میشود/استانداران پیشنهادی مشخص شدند
  تقدیر کانون همبستگی فرزندان شاهد وزارت نفت از مهندس زنگنه در حمایت فرزندان شهدا
  دکتر مصطفی سلیمی ، جانباز وبرادر دو شهید سرپرست شهرداری تهران می شود
  بیژن نامدار زنگنه: فرزندان شهدا از من خواستند وزیر باقی بمانم
  سوء استفاده رسانه های معاند از رأفت نظام اسلامی برای سران فتنه/شکستی دوباره با عنوان کمپین رفع حصر
  حمایت جمعی از فرزندان شاهد شاغل درحوزه صنعت از وزیر پیشنهادی وزارت صنعت معدن و تجارت
  رییس کمیسیون اجتماعی مجلس : استفاده از عنوان "شورای عالی" وجاهت ندارد
  حمایت جمعی از فرزندان شهدا از سید عباس صالحی به عنوان وزیر پیشنهادی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
  حمایت جمعی از فرزندان شاهد شاغل در وزارت نفت از بیژن نامدار زنگنه
  جلسه فوق‌العاده کمیسیون امنیت ملی مجلس برای بررسی طرح مقابله با اقدامات ماجراجویانه آمریکا
  ایران در واکنش به تحریم های جدید آمریکا اقدام متقابل انجام می دهد
  سیاست خارجی ایران با تکیه بر دور اندیشی، متمایز از دولت آمریکا است/تکرار سیاست شکست خورده علیه ایران
  باهنر: برخی در انتخابات بی علاقه نبودند که جای جلاد و شهید را عوض کنند
  تضمین سلامت حجاج ایرانی با کیست؟!/یادمان باشد، شرایط با روی کار آمدن بن سلمان تغییر کرده است
  یادداشت شهیدخبر/ هولوکاست برجام؛ خط قرمزی برای فرار
  گزینه اصلی وزارت جهاد کشاورزی کیست؟
  دکترروحانی:امروز دست یاری به سوی همه مردم ایران، جناح‌هاواحزاب دراز می‌کنم/رئیس جمهور همه مردم هستم
  سردار سلیمانی بیانیه انتخاباتی نداده است/ دروغ کانال تلگرامی روزنامه دولت
  با تصمیم درست خود در انتخابات ،عزت واقتدار نظام را رقم بزنیم
- اندازه متن: + -  کد خبر: 181660صفحه نخست » ورزشی ،فرهنگی وهنریسه شنبه، 14 آذر 1396 - 09:40
ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن‌ساز نوین اسلامی
شهیدخبر: جریان تمدن نوین اسلامی دارای ویژگی‌های حرکتی شامل اصلاح‌گری، مردمی‌بودن، نوگرایی، انعطاف‌پذیری، اتکا به خِرد جمعی، تأثیر و تأثر در سطح جهانی (سطح یک)، آرمان‌گرایی، تقید به اصول (سطح دو)، و جایگاه رهبری (سطح سه) می‌باشد.
  

چکیده

 مقالۀ حاضر یک پژوهش میان‌رشته‌ای در حوزۀ علوم اجتماعی، تاریخ انقلاب، هوش مصنوعی، فناوری اطلاعات و مکانیک سیالات بوده که با هدف تببین چگونگی تحقق تمدن نوین اسلامی، در صدد پاسخ به این سؤالات است: ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن نوین اسلامی چیست؟ مناسب‌ترین مدل برای شبیه‌سازی حرکت جریان تمدن‌ نوین اسلامی کدام است؟ با استناد به مدل‌ اکتشافی، آیا شبکه‌سازی اجتماعی می‌تواند زیرساخت مناسبی برای تحقق جریان تمدن‌ نوین اسلامی باشد؟ برای جست‌وجوی پاسخ، در مطالعه‌ای توصیفی‌کتابخانه‌ای، سی‌وپنج مقاله، بیست‌وپنج متن سخنرانی امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، نُه کتاب و پنج منبع مرجع، مطالعه و تحلیل شده است.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد جریان تمدن نوین اسلامی دارای ویژگی‌های حرکتی شامل اصلاح‌گری، مردمی‌بودن، نوگرایی، انعطاف‌پذیری، اتکا به خِرد جمعی، تأثیر و تأثر در سطح جهانی (سطح یک)، آرمان‌گرایی، تقید به اصول (سطح دو)، و جایگاه رهبری (سطح سه) می‌باشد. باتوجه‌به تأثیر این ویژگی‌های نُه‌گانه بر جریان، الگوریتم مسیریابی چشمه، مناسب‌ترین مدل برای شبیه‌سازی، شیوۀ حرکتی تمدن نوین اسلامی است. بر مبنای تحلیل مدل چشمه، حرکت انقلاب اسلامی ایران در مسیر تحقق این تمدن، با چالش گران‌رَوی یا ضعفِ  سرعت و وسعتِ اثرگذاری ویژگی‌های سطح یک مواجه است. برای روان‌سازی این جریان، شبکه‌سازی اجتماعی مناسب‌ترین سازوکار می‌باشد. 
واژگان کلیدی: تمدن نوین اسلامی، انقلاب اسلامی، مدل‌سازی، الگوریتم مسیریابی چشمه، شبکه‌سازی اجتماعی.[1] 

مقدمه

 بی‌تردید، نوع نگاه مکتب شیعه به مقولۀ تمدن نوین، از دیگر مکاتب پراگماتیک رایجِ امروز متفاوت است. برخلاف نگاه سایرین که منبعث از واقع‌گرایی مادی و آینده‌پژوهی مبتنی‌بر تحلیل سناریوهای ممکن است، در تفکر شیعه، انگارۀ تمدن‌سازی نوین اسلامی با یک آرمان موعود به ‌نام مهدویت گره خورده و در حدود و ثغور آن تفسیر می‌شود.

در این نگرش، واقع‌گرایی و آرمان‌گرایی در نسبت با تمدن‌سازی، توأمان دنبال ‌شده و از هیچ‌کدام غفلت نمی‌شود. به این معنا که فرایند بسترسازی رویداد موعود، مبتنی‌بر نگرشی واقع‌گرایانه و با تکیه بر مؤلفه‌های کاملاً ملموس، منطقی و میدانی بوده و ابتنای چشم‌انداز آرمانی آن، بر امداد موسع الهی و متکی بر برکاتِ موعود در آیات و روایات خواهد بود.

 تحقق عدالت، توحید، علم و حکمت، رشد عقول، رفاه و آبادانی، امنیت و آرامش، فراوانی و برکت و... از اوصاف تمدن موعود در روایات ائمۀ معصومین علیهم‌السلام است؛ اما توجه دقیق به این شاخصه‌ها حاکی از آن است که آن‌ها، صرفاً در یک مقدار مشخص محدود نمی‌شوند، بلکه قابل ارتقا هستند. ازاین‌رو، در تمدن آرمانی موعود، حرکت در جهت بهبود شاخصه‌های تمدنی، یک روند مستمر الی‌الابد است. به‌عبارت‌دیگر، «بشریت دارد همین‌طور این راه را طى می‌کند تا به اتوبان برسد؛ این اتوبان، دورانِ مهدویت است... این‌جور نیست که وقتى به آنجا رسیدیم، یک حرکت دفعى انجام بگیرد و بعد هم تمام بشود؛ نه، آنجا یک مسیر است. زندگى اصلى بشر و حیات مطلوب بشر، از آنجا آغاز می‌شود و بشریت تازه مى‌افتد در راهى که این راه، یک صراط مستقیم است و او را به مقصد آفرینش می‌رساند» (مقام معظم رهبری، 1393 الف).

لذا در بیان چیستیِ تمدن نوین اسلامی، این تمدن، ماهیتی سیال و از جنس حرکت خواهد داشت و نه از جنس موقعیت و مقصد؛ چراکه این‌ ضرورت یک تمدن پویا و روان به‌سوی «هدف نهایی، تعالی و تکامل و قرب الهی است» (مقام معظم رهبری، 1390 د).

 در این راستا، انقلاب اسلامی ایران، به گفته امام خمینی (ره) (1361، ج21: 180) و همچنین، در بیان مقام معظم رهبری (1370) ، آغازی بر شکل‌گیری جریان تمدن‌ساز موعود است.

 پدیدۀ انقلاب اسلامی درحقیقت، نه یک مقطع تاریخی پایان‌پذیر، بلکه یک حرکت مستمر و پیش‌رونده به‌سوی افقی مشخص و معین است که میثاق خود را تا اتصال به جریان عظیم موعود محکم می‌کند (امام خمینی، 1378ب، ج16: 230). البته این سؤال مطرح است که به‌رغم آرمان بلند انقلاب، چرا موقعیت کشور در زوایای مختلف همواره دچار فاصله‌ای معنادار با چشم‌انداز حکومت مهدوی بوده (امام خمینی، 1378، ج21: 409) و در این شرایط، چه نسبتی میان انقلاب اسلامی در ایران و آرمان تمدن موعود، متصور است؟

 پاسخ این پرسش در توجه به ماهیت حرکتی انقلاب نهفته است. واژۀ «انقلاب اسلامی» در معنای صحیح خود، نه یک وضعیت بی‌عیب‌ونقص، بلکه روندی مستمر، روبه‌جلو و سازنده است که دائماً در حال اصلاح فرایندها و تطبیق خود بر اصول اسلام است (مقام معظم رهبری، 1390الف؛ 1390 ب). با تفسیر این معنا در دکترین مهدویت، انقلاب اسلامی جریانی است که علی‌الدوام، مسیر بسترسازی را با قطب‌نمای چشم‌انداز موعود، منطبق نموده و خطاهای خود را اصلاح می‌کند.

 در یک نگاه کلان به سِیر حرکت انقلاب اسلامی ایران، می‌توان مشاهده کرد که به‌رغم تمام کاستی‌ها و نواقص و با وجود فشارها و دشمنی‌ها، مبانی حرکت و خطوط قرمز اصولی، مورد اهتمام حاکمیت و توده‌ها بوده و حرکت پیش‌روندۀ انقلاب، ادامه‌دار مانده است (مقام معظم رهبری، 1392؛ 1390ب). در‌عین‌حال، همسویی با آرمان مهدویت اهتمام دیگر حرکت انقلاب اسلامی ایران است که با جهت‌گیری‌های اصیل و ویژگی‌های اصولی خود، به آن وفادار مانده است (مقام معظم رهبری، 1368).

 

فراتر از این‌ها، انقلاب اسلامی ایران با عزم راسخ و مقاومت و اصرار بر اصول، الهام‌بخش قلوب سلیم در خارج از مرزها بوده که این به‌نوبۀ خود، رویش‌های جدیدی را به دنبال داشته و خواهد داشت؛ تاآنجاکه امتداد فرامرزی انقلاب، در مورادی، حتی بیش از داخل، به فرایند بسترسازی رونق بخشیده است (مقام معظم رهبری، 1390ب). به‌این‌ترتیب و با استناد به سخنان حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری، انقلاب اسلامی ایران را باید یک مقیاس کوچک از جریان جهانی موعود به‌شمار آورد که می‌توان با تکیه بر تجارب میدانی آن، به شناسایی ویژگی‌های حرکت تمدن نوین اسلامی پرداخت؛ لذا سؤالات زیر، با هدف تببین چگونگی تحقق تمدن نوین اسلامی، پاسخ داده می‌شود:

ـ ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن نوین اسلامی چیست؟

ـ مناسب‌ترین مدل برای شبیه‌سازی جریان تمدن‌ نوین اسلامی کدام است؟

ـ با استناد به مدل‌ اکتشافی، آیا شبکه‌سازی اجتماعی می‌تواند زیرساخت مناسبی برای تحقق جریان تمدن‌ نوین اسلامی باشد؟

 لازم به ذکر است که در فرایند شناسایی ویژگی‌ها، استناد به سخنان و منویات حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، معتبرترین منبع برای این پژوهش خواهد بود.

روش تحقیق

 مقالۀ حاضر پژوهشی کیفی و ازلحاظ هدف، کاربردی است و بر‌اساس نحوۀ گردآوری داده‌ها، توصیفی‌کتابخانه‌ای می‌باشد. برای شناسایی ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن نوین اسلامی، مناسب‌ترین مدل برای شبیه‌سازی این جریان و جست‌وجوی زیرساخت مناسب برای تحقق جریان تمدن‌ نوین اسلامی ازطریق جست‌وجوی کتاب‌ها، مجلات و اینترنت، سی‌وپنج مقاله، بیست‌وپنج متن سخنرانی امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، نُه کتاب و پنج منبع مرجع شامل قرآن کریم، نهج‌البلاغه، بحارالانوار، اصول کافی و مصباح‌الشریعه جمع‌آوری و با روش تحلیل محتوا، تجزیه‌وتحلیل شدند. داده‌ها ابتدا در سه مقولۀ کلیِ ویژگی‌های حرکتی، مدل‌سازی حرکت و زیرساخت مناسب دسته‌بندی شدند. سپس، برای هرکدام از آن‌ها، مقوله‌های جزئی‌تر شناسایی شده و مورد بررسی قرار گرفته است.

الف. ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن‌ساز نوین اسلامی

ویژگی‌های حرکتیِ جریان تمدن نوین اسلامی، با تکیه بر تجارب انقلاب‌اسلامی، عبارت‌اند از: آرمان‌گرایی، تقید‌ به اصول، اصلاح‌گری، مردمی‌بودن، نوگرایی، انعطاف‌پذیری، اتکا به خِرد‌ جمعی، تأثیر و تأثر در سطح جهانی، جایگاه رهبری.

1. آرمان‌گرایی

 حرکت تمدن موعود، آن‌گونه که از متون روایی برمی‌آید، کاملاً رو به آرمان‌های دین مبین اسلام دارد و ازآنجاکه این آرمان‌ها غایت‌ناپذیرند، این تمدن هیچ‌گاه دچار رخوت و کندی نشده و میل در رسیدن به سطوح بالاتر کمال، انگیزۀ حرکت مستمر را فراهم می‌آورد. در نگاه شهید مطهری، «عامل ‌اصلى حرکت تاریخ، فطرت تکامل‌جو و قناعت‌ناپذیر انسان است که به هر مرحله‌اى برسد، مرحلۀ بالاتر را آرزو و جست‌وجو مى‌کند. تضادها، آن‌هم نه به‌صورت دیالکتیکى، آهنگ حرکت را تندتر و سریع‌تر مى‌کند» (مطهری، 1390: 428).

 ازسوی‌دیگر، این وجود آرمان‌هاست که برای هر جریانی، مفاهیم بالا، پایین و عقب و جلو را معنا و به‌تبع آن، پسرفت و پیشرفت جریان را تعیین می‌کند. بدون آرمان‌ها، نسبیت همه‌چیز را فرا خواهد گرفت و در خلأِ هرگونه سمت و سو، هیچ جریانی در هیچ جهتی شکل نمی‌گیرد و حرکت تمدنی بشر دچار رکود و منجلاب و تعفن می‌شود.

نقش میدانی این ویژگی در تاریخ انقلاب اسلامی: در سابقۀ انقلاب اسلامی ایران نیز آرمان‌ها از جایگاه برجسته‌ای برخوردار است و  به‌رغم تمام کارشکنی‌های داخلی و خارجی، تداوم این آرمان‌گرایی موجب استمرار روحیۀ صبر و پایداری در توده‌ها بوده و مردم به لطف وجود همین آرمان‌ها، دربرابر سختی‌ها، کوتاهی‌ها و کمبودها، نشاط خود را حفظ کرده‌اند.

مقام معظم رهبری در‌این‌باره می‌فرمایند «این آرمان‌ها فطری و خدایی هستند؛ به‌ همین علت، ذاتاً کهنه‌شونده نیستند و هیچ‌گاه از طراوت و تازگی نمی‌افتند. بنابراین، جامعه‌ای نیز که به‌دنبال این اهداف والا حرکت کند، هیچ‌گاه دچار کهنگی و فرسودگی نمی‌شود و همیشه می‌تواند جوان باقی بماند (یوسف، 76؛ مقام معظم رهبری، 1390 ج).

اثرات این ویژگی بر حرکت جریان تمدن‌سازی: بااین‌اوصاف، آرمان‌گرایی را باید به‌مثابۀ یک عامل کشش بیرونی و یک نیروی جریان‌ساز  برای ایجاد حرکتی رو به مقصود و کمال نهایی در نظر گرفت. آن‌چنان‌که با جذابیت بی‌پایان خود، توده‌ها را به‌سوی خود جلب کرده، جریان به راه می‌اندازد و همواره این جریان را برای رسیدن به مرتبۀ بالاتری از تکامل، به جلو فرامی‌خواند. (اثرِ آرمان‌گرایی، حرکت رو به مقصود است).

2. تقید به اصول

 پایبندی به اصول الهی جزو ویژگی‌های ذاتی تمدن‌های دینی است؛ زیرا برخلاف مکتب ماکیاولیسم، رسیدن به اهداف و آرمان‌ها به هر شیوه‌ای ممکن نیست. برای رسیدن به یک رشد واقعی و متوازن در تمام ابعاد و آرمان‌ها، تقید به اصول، امری ضروری است. به ‌همین معنا «در اسلام، کسب‌ قدرت‌ به‌ هر قیمتی‌ وجود ندارد؛ در اسلام،‌ روش‌ها خیلی‌ مهم‌اند. امروز، اگر می‌خواهیم‌ حکومت‌ ما به‌ معنای‌ حقیقی‌ کلمه، اسلامی‌ باشد، بدون‌ ملاحظه‌ باید در همین‌ راه‌ حرکت‌ کنیم (روزنامۀ‌ جمهوری‌ اسلامی، 27/12/1379). نصرت الهی هم بستۀ به‌ همین است که ما این مبانی و اصول را حفظ کنیم» (مقام معظم رهبری، 1390 ج).

نقش میدانی این ویژگی در تاریخ انقلاب اسلامی: در خطّ‌مشی انقلاب اسلامی، پایبندی به اصول، در قالب خطوط قرمز ترسیم‌شده از  سوی رهبری نظام، همواره مورد اهتمام توده‌ها و غالب مسئولین بوده است و به‌رغم فرازونشیب‌های فراوان، عدول از اصول در سیاست‌گذاری دستگاه‌های حکومتی ممکن نشده است. هرچند «سیاست‌های نظام ممکن است تغییر پیدا کند؛ اما این تغییر بایستی مبتنی باشد بر اصول اسلامی» (مقام معظم رهبری، 1390‌ د).

 در سوی دیگر، مردم نیز با رأی به جمهوری اسلامی و قانون اساسی اسلامی به درخواست امام (ره)، حراست از کشور در دفاع مقدس با تکیه بر اصل جهاد، تأیید منویات و اصول تبیینی از سوی مقام معظم رهبری، با حضور گستردۀ مردم در انتخابات و راهپیمایی‌ها و... پایبندی خود را به اصول و مبانی اسلامی اثبات نموده‌اند.

 البته این پایبندی، بی‌هزینه نبوده است و رهبر معظم انقلاب از چالش‌های بین حفظ اصول با پیشرفت درجهت آرمان‌ها این‌گونه سخن می‌گویند: «تحقق اهداف کلان مادی و معنوی این نظام، به‌طور طبیعی، به زمان طولانی نیاز دارد و به‌ همین علت، ممکن است این تصور در ذهن برخی پیش آید که حفظ و پایبندی به اصول و مبانی نظام، مانع از پیشرفت و محقق‌شدن اهداف شده است» (مقام معظم رهبری، 1390‌ ب).

ایشان تذکر می‌هند «حفظ اصول از یک طرف و ازطرف‌دیگر، دست‌یافتن به آن اهدافی که نظام تعریف کرده است، با یکدیگر سازگار است. ما نمی‌توانیم به آن اهداف برسیم، مگر اینکه به این اصول پابند باشیم، اگر ما از اصول دست برداشتیم، هویت نظام از بین خواهد رفت، به آن هدف‌ها هم نمی‌رسیم» (مقام معظم رهبری، 1390 ‌ب).

اثرات این ویژگی بر حرکت جریان تمدن‌سازی: براساس این گفتار، تقید به اصولی که از منشأ وحیانی برخوردارند مانند یک کانال و حریم  برای رودخانه، از هرز و هدررفتن جریان در مسیرهای انحرافی جلوگیری کرده و توان توده‌ها را در بستر جریان اصیل نگاه می‌دارد تا از شدت و سرعت جریان تمدن به‌سوی آرمان‌های واقعی کاسته نشود. (اثر پایبندی به اصول، حرکت در حریم حدود است.)

3. اصلاح‌گری

 در تعالیم دین مبین اسلام، مفهوم اصلاح در تضاد با افساد تعریف می‌شود. اصلاح به‌معنای عملی است که درجهت تکامل و رشد بشریت، به بازسازی مادی و معنوی دنیا و حل مشکلات آن می‌پردازد. در بیان شهید مطهری «اصلاحات جزئى و آرام‌آرام، کمک به مبارزۀ انسان حق‌جو و حق‌طلب با انسان منحط است و آهنگ حرکت تاریخ را به سود اهل حق تند مى‌نماید و برعکس، فسادها، تباهی‌ها، فسق و فجورها کمک به نیروى مقابل است و آهنگ حرکت تاریخ را به زیان اهل حق کُند مى‌نماید» (مطهری، 1390، ج‌24: 428).

با این تعریف، پیامبران و اولیای الهی بزرگ‌ترین مصلحین تاریخ بشریت‌اند که به اصلاح عقاید باطل مردم و همچنین آبادانی جهان آن‌ها در طول تاریخ مبادرت کرده‌اند. حضرت امام زمان (عج) نیز تحت عنوان مصلح جهانی، به اصلاح دنیای پس از ظهور اقدام می‌کند (مجلسی، 1404، ج53: 95). پس مطمئناً حرکت تمدن موعود نیز در ذات خود، ماهیتی اصلاح‌گر داشته و با حضور خود، در هر زمان و مکانی، به اصلاح و آبادانی بلاد و قلوب می‌پردازد.

نقش میدانی این ویژگی در تاریخ انقلاب اسلامی: انقلاب اسلامی ایران نیز با هدف اصلاح امور دینی و دنیوی کشور و رهایی از فساد و  افساد طاغوت، به دست یک مصلح الهی، به جریان افتاد و در سِیر تکامل خود، اصلاح‌گری را به‌عنوان یک اصل حرکتی، در عرصه‌های خرد و کلان مورد اهتمام قرار داده است. این روحیۀ اصلاح‌گری، در توده‌ها و حاکمیت نمود یافته و منشأ برکاتی در صحنه‌های مختلف شده است.

ازجمله آن‌ها می‌توان به اقدامات عمرانی و فرهنگی در سطح داخلی و بین‌الملل توسط دولت‌ و مشارکت مردمی در جهاد سازندگی، نهضت سوادآموزی، تشکیل اردوهای جهادی و فرهنگی و... اشاره کرد. لذا، ترویج این روحیۀ اصلاح‌گری و اعتقاد به ضرورت اصلاحات در هر میدان و عرصه‌ای، از لوازم اصلی تمدن‌سازی است. در‌این‌باره مقام معظم رهبری می‌فرمایند: «ما به اصلاحات احتیاج داریم. اصلاحات، تصحیح روش‌ها، تصحیح هدف‌هاى مرحله‌اى، تصحیح تصمیم‌‌گیری‌ها و تعصب‌نورزیدن روى تصمیم‌‌های ناحق است. اصلاحات باید ضابطه‌‌مند و مبتنى‌بر ارزش‌ها و معیارها و خط‌کش‌هاى‌اسلامى و ایرانى باشد» (مقام معظم رهبری، 1385).

 اثرات این ویژگی بر حرکت جریان تمدن‌سازی: ویژگی اصلاح‌گری در جریان تمدن‌ساز را باید عامل رفع مشکلات، بهبود محیط و درنتیجه،  کاهش اصطکاک جریان دانست که با اصلاح‌کردن موانع، به روان‌شدن جریان در حرکت تمدن‌سازی کمک می‌کند. (اثر اصلاح‌گری، روان‌کنندگی حرکت است.)

4. مردمی‌بودن

 مردمی‌بودن هر جریان و انقلاب، به میزان تعلق آن مجموعه به مردم بستگی دارد که در بالاترین سطح، مردم احساس و باوری واقعی نسبت‌به مالکیت انقلاب پیدا می‌کنند. در قاموس انقلاب اسلامی ایران نیز  حضرت امام (ره) (1378ب، ج14: 165) و مقام معظم رهبری (روزنامۀ جمهوری‌ اسلامی، 1/9/1379) فرموده‌اند مردم صاحبان این نظام هستند؛ زیرا اولاً اسلام بیشترین حق را در ادارۀ نظام‌های اجتماعی به مردم می‌دهد و هر دستگاه حاکم را یک دستگاه خدمتگزار برای مردم می‌داند؛ ثانیاً چون مردم تشکیل‌دهندگان و به‌وجودآورندگان این نظام بودند، زیرا این نظام مبتنی‌بر یک انقلاب بود و آن انقلاب را مردم به‌وجود آوردند؛ ثالثاً چون دخالت و نظارت مردم بیشترین تضمین را برای حفظ این نظام از انحراف می‌کند» (داعیان، 1391، به نقل از رهبری: 1) همچنین، از نظر ایشان، «در نظام اسلامی، رأی، خواسته و عواطف مردم، تأثیر اصلی را دارد و نظام اسلامی بدون رأی و خواست مردم تحقق نمی‌یابد» (روزنامۀ‌ اطلاعات، 10/06/1379).

نقش میدانی این ویژگی در تاریخ انقلاب اسلامی: در حرکت اصیل انقلاب اسلامی، همواره مردمی‌بودن و اعتقاد به مالکیت مردم یک  شاخصۀ اصلی بوده که تخطی از آن، حرکت را از مسیر اصیل خود منحرف خواهد کرد. البته تداوم تعلق انقلاب به مردم و بالعکس، درحقیقت یک رابطۀ دوسویه است که نیاز به کنشی از سوی حاکمیت و واکنشی از سوی مردم دارد. دراین‌باره حضرت امام (ره) فرموده‌اند: «همه باید کوشش بکنید که رضایت مردم را جلب بکنید؛ در همۀ امور... .

امروز، مردم می‌دانند که دولت از خودشان است و انتخابات هم از خودشان است. شما باید کوشش کنید که این چیزی که الان در ذهن مردم هست که دولت را از خودشان می‌دانند... از دل آن‌ها بیرون نرود» (امام خمینی، 1378، ج18: 378و379) و «ملت ما هرطور رأی داد، ما هم از آن‌ها تبعیت می‌کنیم» (امام خمینی، 1378، ج11: 34).

مقام معظم رهبری نیز دراین‌رابطه تأکید می‌کنند: «جمهورى اسلامى حکومت مردم و شایستگان است. در جمهورى اسلامى، رسیدن به مقامات مؤثر در سلسله‌مراتب حکومتى، تابع صلاحیت‌هاست. هرکه صلاحیت دارد، باید در میدان‌هاى فعالیت و تلاش و مسئولیت جلو برود؛ از هر نقطۀ کشور و از هر قشر اجتماعى باشد... و امتیاز‌دادن به یک قشر خاص، با نظام جمهورى اسلامى سازگار نیست» (مقام معظم رهبری، 1384‌ الف). براین‌اساس وظایف حاکمیت را دراین‌زمینه می‌توان این‌گونه برشمرد:

ـ تعیین اولویت‌های نظام بر مبنای دغدغه‌های واقعی مردم و درجهت رضایت افکار عمومی؛

ـ توجه به رأی مردم در تصمیم‌گیری‌ها و کاستن از فاصلۀ مردم با سطوح تصمیم‌گیری؛

ـ شایسته‌سالاری در تمام صحنه‌ها و حذف هرگونه رانت و ویژه‌خواری.

 درصورتی‌که با این تمهیدات، مردمی‌بودن انقلاب به یک باور و احساس فراگیر در میان توده‌ها تبدیل شود، خود به واکنش طبیعی مردم می‌انجامد. «در اساس کار جمهوری اسلامی، اصلاحات لازم است و این اصلاحات با مشارکت کامل همۀ مردم خواهد بود» (امام خمینی، 1378، ج5: 155).

 «اینکه دولت ایستاده است و به‌خوبی دارد عمل می‌کند، برای این است که مردم هستند، کمک مردم است، هرجا هر نقیصه‌ای پیدا می‌شود، مردم دنبالش هستند، برای رفعش به دنبال هستند» (امام خمینی، 1378، ج18: 378و379) و با‌این‌اوصاف، «آگاهی مردم و مشارکت و نظارت و همگامی آن‌ها با حکومت منتخب خودشان، خود بزرگ‌ترین ضمانت حفظ امنیت در جامعه خواهد بود» (امام خمینی، 1378، ج4: ص248) و با این شرایط، «مردم‌ از همۀ مسئولان، جناح‌ها و احزاب‌ جلوتر هستند» (فیاض، 1388، به نقل از رهبری: 1). بنابراین، می‌توان گفت که توده‌ها در واکنش به خدمات یک نظام مردمی، بازخورد مثبت خود را این‌گونه ابراز می‌کنند:

ـ همکاری و مشارکت فعال مردم در جریان سازندگی، اصلاحات و رفع مشکلات؛

ـ مراقبت مداوم از امنیت و کیان نظام اسلامی با انگیزۀ بالا؛

ـ نظارت و ارزیابی بر تمام عملکردها از مردم و مسئولین در هر مکان و مسند.

که درنتیجۀ آن، «مشارکت مردم» به افزایش فعالیت‌های سازندگی، «مراقبت مردم» به رعایت خطوط قرمز در فعالیت‌ها و «نظارت و ارزیابی مردم» به ترویج و ارتقای عملکردهای مثبت و کاهش عملکردهای منفی در حوزه‌های مختلف می‌انجامد و تمام این آثارِ سازنده حاصل انگیزه‌ای سرشار است که از درون توده‌ها می‌جوشد.

اثرات این ویژگی بر حرکت جریان تمدن‌سازی: در تمدن نوین اسلامی، حضور مردم در صحنه‌ موجب حرکتی خودجوش در تمامی عرصه‌ها  می‌شود و توده‌ها، همانند صحنه‌های تاریخی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، در هر زمینه‌ای به‌دنبال روزنه‌های مشارکت در پیشبرد اهداف، بی‌قراری کرده و از هم سبقت می‌گیرند. آن‌گونه که در قرآن کریم می‌فرماید: «در نیکی‌ها پیشى گیرید. هرجا که باشید، خدا همۀ شما را فراهم آورَد»[5].

 لذا، بنابر اصل )فَاسْتَبِقُوا الْخَیرَاتِ(، عناصر قوی‌تر به‌جای آنکه بزرگ‌تر، حجیم‌تر و کندتر شده و مانعی در حرکت جریان باشند، کوچک‌تر و سریع‌تر شده و به افتخار حضور در خط مقدمِ جریان و شکستن مرزهای پیشرفت نائل می‌شوند. لذا، این مردمی‌بودن متضمن درون‌زایی و خودجوش‌بودن حرکت جامعۀ تمدن‌ساز است. (اثر مردمی‌بودن، درون‌زایی حرکتی است.)

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   تلنگر  
  فرزند جانبازی که رو پای خود ایستاد

  سخنگوی جریان صدر عراق: سلاح در انحصار دولت باشد

  دام و دانه سعودی‌ها در عراق

  ادعاهای واهی ریاض درباره ماجرای سفارت عربستان

  حمله ارتش و کمیته‌های مردمی یمن به پایگاه سعودی‌ها در «جیزان»

  دلنوشته ای به شهید فدایی حضرت زهرا(س)

  کسب رتبه دوم همایش پدافندغیر عامل توسط قائم مقام انجمن فرزندان جانباز کشور

  داستان یک تروریست داعشی

  بازتاب انتخابات ایران در رسانه‌های عرب زبان

  ادلب علیه سرکرده جبهه النصره به پا خاست

  تیراندازی به سمت یک فلسطینی در الخلیل

  آغاز بررسی پرونده حقوق بشر بحرین در سازمان ملل

  فرزند جانبازی که با شهادت از میان ما پر گشود

  پیام تشکر مجمع ملی فرزندان جانباز از قائم مقام بنیاد شهید و امور ایثارگران

  اعتراض یک رهبر انقلابی بحرین در زندان

  «توبه نامه 62 بندی» دانش آموز شهید، سرلوحه جویندگان حق

  محمد مهدی همت و یک عکس تاریخی

  هیچ لکه ایی بر گردن شهید نمی نشیند جز لکه ایی از جنس ماه

  شرکت 9 گروه از مخالفان سوریه در مذاکرات آستانه

  فوتوتیتر/ خدا می‌داند که راه و رسم شهادت کور شدنی نیست

 
 
   پربحث ترین مطالب  
  موافقان، مخالفان، ممتنعان، امضاکنندگان و... چه کسانی هستند؟
64 نظر (فعال: 36 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 28)
    چرا سردار سلیمانی بعد از نابودی داعش هم می تواند در سوریه بماند؟
32 نظر (فعال: 23 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 9)
  سید حسن نصرالله: تصمیم آمریکایی ها اهانت به مسلمانان ومسیحیان است/حمایت از قدس یک واجب شرعی است
27 نظر (فعال: 23 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 4)
    نامه‌ای که به تأسی از أبالفضل‌العباس(ع) خوانده نشد/ همه پیام‌های یک اقدام بصیرانه
33 نظر (فعال: 22 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 11)
  اگر شهدای مدافع حرم نبودند ایران جولانگاه حملات تروریستی داعش می شد
30 نظر (فعال: 21 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 9)
    نباید اجازه داد یاد شهیدان در اثر جلوه‌های کاذب فراموش شود
30 نظر (فعال: 21 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 9)
  امام خامنه‌ای: شهادت در راه خدا خسارت نیست، بلکه غنیمت است
23 نظر (فعال: 19 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 4)
    دوست دارم کز غم جانسوز عاشورا بمیرم
18 نظر (فعال: 16 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 2)
  برد موشک‌های ما تا جایی است که تهدید وجود دارد
20 نظر (فعال: 15 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 5)
    پیام های حمله انصارالله به ابوظبی
20 نظر (فعال: 15 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 5)
 
   اخبار عربی  
  السلطات السعودیة تمتثل لقرار واشنطن فیما خصّ حظر السفر.
    للمرة الثانیة...فبرایر الماضی الأشد حرّاً على الإطلاق.
  حالتا زواج کل دقیقة فی هذا البلد العربی.
    ضمان هواتف آبل من 60 یوم الى سنة کاملة.
  روسیا تبحث مع اندونیسیا عقد لتورید غواصتی " فارشافیانکا"
    علماء اوکرانیون یبتکرون دواء للقضاء على السرطان.
  أبرز التطورات على الساحة السوریة 21/3/2017
    أغلى الماسة للبیع.
  الیابان تؤکد مشارکتها فی مناورات بحریة کبرى فی المحیط الهادئ.
    أفضل معلمة فی العالم ...کندیة.
  العثور على کنز فی نهر بالصین.
    الوکالة الدولیة للطاقة الذرّیّة تعلن عن زیادة کوریا الشنالیة لقدراتها النوویة بشکل نشط.
  تقنیة "لای_فای" بسرعة تفوق "وای_فای" ب 100 مرّة.
    حقائق صادمة عن شرب المیاه مع اللیمون.
  الهیئة الروسیة للتعاون الفدرالی لا تؤکد تسلیم الصین لمنظومات اس-400.
    7 علامات تدل على إصابتک بانهیار عصبی.
  دراسة تکشف أصح قلوب فی العالم.
    الجیش السوری یحبط هجوماً جدیداً للنصرة و فیلق الرحمن شرق دمشق.
  وزیر الطاقة اللبنانی للمیادین نت: لبنان لن یتراجع عن حقوقه النفطیة مهما کانت التهدیدات.
    بریطانیا تعلن عملیّة بدء الخروج من الإتحاد الاوروبی فی 29 آذار.
  الإمام الخامنئی یسمّی العام الإیرانی الجدید ب" الإقتصاد المقاوم...الإنتاج و فرص العمل."
    موقع والاه: الأسد یحاول تغییر قواعد اللعبة بمواجهة إسرائیل.
  هآرتس: قدرة المناورة الإسرائیلیة على الحدود مع لبنان و سوریا تتراجع.
    ماهی طائرة التجسس الصهیونیة 'سکای لارک' التی أسقطها الدفاع الجوی السوری فی ریف القنیطرة?
  قائد سرایا عاشوراء کاظم الجابری ل"العهد": الحسم النهائی لمعرکة الموصل بات وشیکاً جدّاً.
    الجیش السوری یسقط طائرة استطلاع إسرائیلیة فوق القنیطرة.
  الأف بی آی تؤکّد رسمیّاً التحقیق فی التدخّل المزعوم لروسیا فی الإنتخابات الامیرکیة.
    15 شهیداً على الأقل بانفجار سیارة مفخّخة فی بغداد.
  ترامب یلتقی العبادی: کان علینا ألّا ننسحب من العراق.
    إجتماع فی روما بشأن خطّة لوقف تدفّق المهاجرین من لیبیا.
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© شهیدخبر 1390
info@shahidnews.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار