• 2021-04-25 10:40:02
  • دسته‌بندی:
  • کد خبر: 1426935264

گنجینه‌ای که دیده نمی‌شود

وعده اجرای طرح انتقال آب خلیج فارس به خراسان جنوبی در حالی هنوز داغ است که احیای قنوات در مناطق کویری می‌تواند راه در دسترس و کم هزینه‌ای برای عبور از بحران خشکسالی باشد.

پاییز را به امید زمستان و زمستان را به امید باران‌های بهاری سپری کردیم، اما انگار در سال زراعی جاری قرار نیست خاک ترک خورده دیار خاوران سیراب شود و خشکسالی می‌خواهد بیش از گذشته در خراسان‌جنوبی بتازد.

هنوز تابستان فرانرسیده، در برخی از روستاهای خراسان جنوبی، اهالی از قطعی چند ساعته آب گلایه دارند و خواهان حل این مشکل هستند.

بارها و بارها مسئولان سخن از خشکسالی و تشنه کامی مردم زدند و در آخرین مورد استاندار خراسان جنوبی در تاریخ ۲۴ فروردین به رسانه‌ها گفت در دیدار با جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور موضوع پروژه انتقال آب از خلیج فارس به طور ویژه، مورد بررسی قرار گرفت.

کاهش ۶۰ درصدی حجم آبگیری سازه‌های آبخیزداری

حمید ملانوری در این بیان‌کرد: با عنایت به اینکه میانگین بارندگی‌ها در سال زراعی جاری بسیار ناچیز بوده، درخواست کمک به کشاورزان و اقشار آسیب دیده و متأثر از خشکسالی، تأمین نهاده‌های دامی و مساعدت در تخصیص اعتبار برای تأمین و توزیع آب شرب روستایی نیز از دیگر مواردی بود که در این دیدار مطرح شد.

طی ماه‌های اخیر وعده‌های زیادی در راستای انتقال آب حوزه به حوزه به ویژه از خلیج فارس و دریای عمان داده شده اما این طرح‌ها در مرحله پیشنهاد و وعده مانده است.

درخواست کمک از ارتش برای آبرسانی به روستاها

وضعیت به مرحله‌ای رسیده است که سلمان اسحاقی، نماینده مردم قاین و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد داده که برای آبرسانی به روستاهای دور افتاده و مرزی از ارتش کمک گرفته شود.

وی با بیان اینکه در این زمینه می‌توانیم از کمک‌های ارتشیان مستقر در خراسان‌جنوبی استفاده کنیم، اظهار کرد: این کمک می‌تواند به این صورت باشد که برای تأمین تانکر جهت انتقال آب به روستاهای تشنه و کم آب استان با ارتش رایزنی کنیم.

نماینده مردم قاین و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی گفت: برداشت من این است که ارتشیان در چهارچوب قواعد خود از این کمک فروگذار نمی‌کنند.

کاهش بی سابقه بارندگی در ۴۰ سال اخیر

مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در گفت و گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: میانگین بارندگی در خراسان‌جنوبی در سال زراعی جاری تا به امروز تنها ۳۸ میلی‌متر بوده است که این میزان کاهش بارندگی در طول ۴۰ سال گذشته بی سابقه است.

۲۰ درصد مساحت خراسان‌جنوبی تحت‌تأثیر خشکسالی خفیف، ۳۵ درصد تحت تأثیر خشکسالی متوسط، ۲۵ درصد تحت تأثیر خشکسالی شدید و ۱۱ درصد نیز دارای وضعیت خشکسالی بسیار شدید است

علیرضا خندان رو بیان‌کرد: این میزان بارندگی نسبت به بلندمدت ۶۱ درصد و نسبت به سال زراعی سال گذشته حدود ۷۰ درصد کاهش داشته است.

مدیرکل هواشناسی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه در سال زراعی جاری کمترین میزان بارندگی مربوط به ایستگاه طبس با ۱۸ میلی متر بوده است، ادامه‌داد: ۹۱ درصد مساحت خراسان‌جنوبی تحت تأثیر خشکسالی قرار دارد و تنها ۹ درصد استان در شرایط نرمال به سر می‌برد.

خندان‌رو افزود: ۲۰ درصد مساحت خراسان‌جنوبی تحت‌تأثیر خشکسالی خفیف، ۳۵ درصد تحت تأثیر خشکسالی متوسط، ۲۵ درصد تحت تأثیر خشکسالی شدید و ۱۱ درصد نیز دارای وضعیت خشکسالی بسیار شدید است.

ترکیدگی خط انتقال علت قطعی آب روستاییان

حسین امامی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان‌جنوبی در گفت و گو با مهر اظهار کرد: یکی از اتفاقات بسیار خوب در حوزه آب و حل چالش‌های مرتبط با آن در خراسان‌جنوبی تشکیل قرارگاه آب به دستور استاندار خراسان‌جنوبی و به ریاست معاون عمرانی استاندار است.

وی در پاسخ به سوال خبرنگار مهر در زمینه مشکلات روستاییان درمیان در تأمین آب و قطعی طولانی آب در برخی روستاهای این منطقه، بیان‌کرد: قطعی آب مردم این منطقه یک بار به علت قطعی برق و یک بار نیز به واسطه ترکیدگی خط رخ داد که رفع آن کمی طول کشید.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان‌جنوبی ادامه‌داد: جمعیت روستاهایی که از مجتمع فخررود تأمین آب می‌شوند حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ نفر است و از این جهت پر کردن آب خط کمی طولانی شد.

پیش بینی بی آبی در ۵۰۰ روستا

امامی با بیان اینکه نهایت تلاش خود را می‌کنیم که روستاییان از آب پایدار بهره‌مند شوند، بیان‌کرد: در حال حاضر برای بهبود وضعیت آبرسانی به روستاییان چهار تانکر جدید خریداری کرده‌ایم تا با سهولت بیشتری بتوانیم خدمت‌رسانی داشته باشیم.

وی با بیان اینکه در حال حاضر به ۳۵۰ روستا با تانکر آب‌رسانی می‌شود، گفت: سال گذشته در فصل پیک مصرف تعداد روستاهایی که با تانکر آب‌رسانی می‌شدند به ۴۳۰ روستا رسید و امسال با توجه به کاهش شدید بارندگی به نظرم به ۴۵۰ تا ۵۰۰ روستا برسد.

فقر مراتع و تصمیم عشایر به فروش دام

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان‌جنوبی اظهار کرد: این روستاها روستاهایی خواهند بود که از آب چشمه، قنات و چاه آب دستی استفاده می‌کنند که کاهش بارندگی بر میزان آب آن تأثیر گذاشته است.

دلالان به قیمت ناچیز و با شرایط بسیار نامناسب دام را از عشایر می‌خرند که موجب می‌شود عشایر شغل خود را از دست بدهند

امامی با بیان اینکه در حال حاضر برای آب رسانی به روستاهای مرزی از ظرفیت قرارگاه سپاه نیز استفاده می‌کنیم، ادامه‌داد: برای استفاده از ظرفیت ارتش و تانکرهای آن مکاتباتی صورت گرفته و هماهنگی‌هایی انجام شده تا تابستان و ایام پیک را با کمترین چالش سپری کنیم.


مهدی عصمتی‌پور، مدیرکل امور عشایر خراسان‌جنوبی نیز در گفتگو با مهر با اشاره به شرایط سخت خشکسالی برای عشایر استان بیان داشت: متأسفانه به علت خشکسالی و گرانی علوفه و فقر مراتع برخی از دامداران و عشایر خراسان جنوبی تصمیم به فروش دام خویش گرفته‌اند.

وی اظهار کرد: متأسفانه در این بین دلالان نیز به قیمت ناچیز و با شرایط بسیار نامناسب دام را از عشایر می‌خرند که موجب می‌شود عشایر شغل خود را نیز از دست بدهند.

عصمتی‌پور در زمینه ارائه راهکارهایی برای تسهیل شرایط موجود بیان‌کرد: با توجه به کمبود علوفه مرتع در خراسان‌جنوبی به علت خشکسالی و همچنین گرانی و کمبود علوفه در بازار، باید پیرامون خرید دام مازاد جامعه عشایری ورود پیدا کنیم.

وی یادآور شد: به نظر من عشایر ما باید دام ضعیف و پیر خود را حذف و خوراک در دسترس و موجود را به دام‌های جوان‌تر بدهند تا در ماه‌های آینده با آسیب اقتصادی رو به رو نشوند.

وی در خصوص اقدامات انجام شده از سوی این سازمان برای عشایر استان اظهار کرد: ارائه تسهیلات قرض‌الحسنه ۵ ساله به مبلغ ۱۰۷ میلیارد ریال، آبرسانی سیار آب شرب انسان و دام برای ۶ هزار و ۵۲۰ خانوار عشایری و توزیع ۲۷ هزار و ۲۲۷ تن علوفه و نهاده دامی از اقداماتی است که برای کاهش اثرات خشکسالی در زندگی عشایر است.

سعید سروری، سرپرست شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی نیز به خبرنگار مهر گفت: منابع تأمین آب ما در خراسان جنوبی منابع آب زیر زمینی چون چاه و چشمه و قنات است.

وی با اشاره به اینکه ما ۱۳ هزار و ۵۹۹ منع آب زیر زمینی در خراسان جنوبی داریم، بیان کرد: از این میان ۲۸ درصد منابع چاه، ۲۱ درصد چشمه و ۵۱ درصد نیز قنات است.

تشکیل قرارگاه آب در خراسان جنوبی

سرپرست شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با بیان اینکه به طور طبیعی خشکسالی بر چشمه و قنات به طور مستقیم تأثیر می‌گذارد، اظهار کرد: ما در سال حدود ۹۰۵ میلیون متر مکعب برداشت آب از منابع آب زیرزمینی داریم.

سروری گفت: ۷۳ درصد برداشت آب ما از چاه‌ها و ۲۳ درصد از قنوات و چهار درصد هم از چاه‌ها است که ۸۸ درصد در بخش کشاورزی، ۹ درصد در بخش شرب و سه درصد نیز در بخش صنعت و خدمات مصرف می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه با توجه به مصرف بیشتر آب در بخش کشاورزی باید توجهمان به صرفه‌جویی نیز در این بخش به ویژه در سال‌های خشکسالی بیشتر باشد، اظهار کرد: میزان بارندگی ما در سال زراعی جاری نسبت به مدت مشابه در سال قبل حدود ۷۰ درصد و نسبت به متوسط ۶۰ درصد کاهش داشته است.

سرپرست شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی یادآور شد: همه این موارد باعث شد که استاندار خراسان جنوبی برای تدبیر بخشی در امر مدیریت آب و تنش‌های ناشی از خشکسالی دستور تشکیل قرارگاه آب را بدهند تا بتوانیم با حداقل مشکلات این سال خشک را پشت سر بگذاریم.

احیا قنوات راهکاری برای مهار کم آبی

کارشناس علوم و مهندسی آب در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشکلات کم آبی و خشکسالی در خراسان جنوبی اظهار کرد: قطعاً برای حل مشکلات آبی، بشر به ناچار در آینده چشم به آب دریاها باید بدوزد اما آنچه مسلم است اینکه طرح انتقال آب از دریا بسیار پرهزینه بوده و در کوتاه مدت نمی‌توان به آن چشم امید دوخت.

علی محمدیان با بیان اینکه در همین شرایط خشکسالی میانگین هدر رفت آب در خراسان جنوبی بنا بر گفته مسئولان بالاتر از میانگین کشوری است، ادامه داد: تلفات ۳۱ درصدی آب شهری و ۴۲ درصدی در شبکه‌های آب روستایی در استان با شرایط خشکسالی توجیه ندارد و یکی از راهکارها برای کم کردن مشکلات آبی این است که با برنامه‌ریزی و مدیریت این فاصله را کم و راندمان بهره برداری از آب را در استان بالا برد.

وی با اذعان به اینکه اهمیت قطره قطره آب در خراسان جنوبی آنجا مشخص می‌شود که بدانیم آب مورد نیاز در این استان مرزی و کویری از منابع آب‌های زیرزمینی شامل چاه، چشمه و قنات تأمین می‌شود، گفت: احیا کاریز راهکاری برای مهار بحران کم آبی در خراسان جنوبی می‌تواند باشد.

وی با اشاره به قدمت بیش از دوهزار ساله قنات‌ها در استان و رتبه دوم خراسان جنوبی در دارا بودن تعداد قنات‌ها در کشور تصریح کرد: در گذشته‌ای نه چندان دور یعنی در حدود ۶۰ سال قبل تقریباً ۱۰۰ درصد آب مورد نیاز این استان در همه بخش‌ها به‌ویژه کشاورزی، شرب، بهداشت فقط از قنوات استحصال می‌شده است.

در حدود ۶۰ سال قبل تقریباً ۱۰۰ درصد آب مورد نیاز این استان در همه بخش‌ها به‌ویژه کشاورزی، شرب، بهداشت فقط از قنوات استحصال می‌شد

وی با بیان اینکه اما از آن زمان به بعد با حفر بی‌رویه چاه‌های عمیق و بروز خشکسالی دراز مدت، آبدهی قنوات و چشمه‌ها به طور متوسط حدود ۶۵ درصد کاهش یافته است، تصریح کرد: قنات‌ها به عنوان شاهرگ حیاتی هم‌اکنون نیز می‌توانند نجات بخش استان در شرایط حاد خشکسالی پیش آمده باشند.

کارشناس علوم و مهندسی آب بیان داشت: بهترین روش برای بهره برداری کم هزینه، دائمی، آسان و ارزان از آب‌های زیرزمینی استفاده از قنات‌هایی است که قدمت چندین هزار ساله دارند و آب بسیاری از روستاها را می‌توانند تأمین کنند.

محمدیان با بیان اینکه قنات‌های چند صد ساله استان خشک شده و یا در معرض خشک شدن قرار گرفته است، تصریح کرد: شش هزار و ۲۵۲ رشته قنات در خراسان جنوبی وجود دارد که برنامه‌ریزی برای احیا و مرمت این قنات‌ها می‌توان گام‌های مؤثری در مسیر حل مشکلات آبی استان به خصوص در روستاها برداشت.

وی همچنین معتقد است: باید با تغییر الگوی کشت به سمت کشت محصولات کم آب بر مانند زرشک و زعفران و… پیش رفت و از کشت محصولاتی مانند دانه‌های روغنی، علوفه‌ای و… در استان خودداری شود.

در هر حال کام مردم خراسان‌جنوبی و به ویژه روستاییان مرزنشین تشنه است و بر اساس گفته کارشناسان و صاحب نظران کاهش بارندگی‌ها در سال زراعی جاری در ۴۰ سال گذشته بی سابقه بوده است.

بنابراین اگر زودتر برای حل این مشکل برنامه‌های کوتاه مدت اجرا نشود مردم در این دیار برای تأمین آب آشامیدن نیز با مشکل مواجه خواهند شد.

آیا مطلب فوق را پسندیدید؟

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«شهید نیوز» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

}