• 2021-08-26 10:50:00
  • دسته‌بندی:
  • کد خبر: 1615921383

ساعت‌های حرم

صدای «دنگ دنگ» ساعت صحن انقلاب بارگاه ملکوتی امام هشتم(ع)، از صداهای آشنایی است که با ضرب‌آهنگی خاص در خاطر بسیاری از دلدادگان این آستان مقدس ماندگار شده است.

حرکت عقربه‌های این ساعت قدیمی در کنار ده‌ها ساعت‌ دیجیتال و مکانیکی نصب‌شده در رواق‌ها و بخش‌های مختلف حرم مطهر رضوی توسط خادمان کار بلد بخش تعمیر و نگهداری ساعت حرم مطهر کنترل می‌شود تا زائران و مجاوران بتوانند از اوقات شرعی و گذر زمان به‌آسانی مطلع شوند.

از یک علاقه قدیمی تا ساعت‌سازی در حرم

مدتی است که نبض ساعت‌های حرم امام رضا(ع) در دستان علی‌اصغر وحیدی است. او درباره چگونگی ورودش به این حرفه می‎گوید: سال‌ها قبل ساعتی به دستم رسید که کار نمی‌کرد، از طرف دیگر هزینه تعمیرش هم بالا بود. برای همین تصمیم گرفتم خودم آن را باز و بررسی کنم. در زمان تعمیر این ساعت، به ساعت‌سازی علاقه‌مند شدم تا جایی که کتابی هم از کتابخانه درباره ساعت‌سازی امانت گرفتم. در کنار این مطالعات، هر ساعتی که مشکل داشت را باز و تعمیر می‌کردم. بدین ترتیب حدود سه سال به‌صورت تجربی مشغول ساعت‌سازی بودم تا اینکه در کارم خبره شدم.

 

او آن زمان از کارکنان بخش دفاتر امانات حرم مطهر حضرت رضا(ع) بود، اما این تلاش و علاقه وافرش موجب شد تا همکار محمدعلی عنبرانی، چهارمین ساعت‌ساز رسمی آستان قدس رضوی شود.

وحیدی ادامه می‌دهد: سال ۱۳۸۲ پس از هفت سال خدمت در دفاتر امانات، به دفتر تعمیر و نگهداری ساعت‌‌های حرم مطهر منتقل شدم. اولین ساعتی که تعمیر کردم، یک ساعت رومیزی آلمانی بود. وقتی شروع به کار کرد، حس خوبی داشتم. انگار به یک جسم بی‌جان، جانی دوباره بخشیده بودم.

تعمیر ساعت‌های مختلف

دو سال و نیم قبل، درست پس از بازنشستگی محمدعلی عنبرانی، مسئولیت بخش تعمیر و نگهداری ساعت حرم مطهر رضوی به او واگذار می‌شود. تهیه، نگهداری، تنظیم، تعمیر، نظافت و جابه‌جایی ساعت‌ها، تعویض باطری آن‌ها و انجام امور اداری، جملگی از وظایف کاری ‌او در این بخش به شمار می‌آید که دو تن از خادمیاران رضوی هم در حوزه ساعت‌های دیجیتال در شیفت‌های خدمتشان همراه و یاورم هستند.

وحیدی می‌گوید: در حال حاضر حدود ۸۰ ساعت دیجیتال برقی در رواق‌ها نصب‌شده است. البته در بعضی مکان‌ها به دلیل عدم امکان برق‌رسانی، از ساعت‌های معمولی باطری دار استفاده‌شده است. چگونگی کار این ساعت‌ها به‌طور منظم بررسی می‌شود. همچنین اگر خادمان مشکلی در فعالیت ساعت‌ها مشاهده کنند، با دفتر کار ما در اداره روشنایی حرم مطهر رضوی تماس می‌گیرند و ما برای رفع مشکل ساعت را بررسی می‌کنیم.

این ساعت‌ساز می‌افزاید: نزدیک به هزار و ۲۰۰ ساعت هم در بخش‌های دیگر حرم مطهر همچون کتابخانه و موزه تا آسایشگاه خدام و دفاتر اداری آستان قدس رضوی نصب است که تعمیر آن‌ها را یا در دفتر کارمان و یا محل نصب ساعت‌ها، انجام می‌دهیم.

قدیمی‌ترین ساعت‌های حرم

در ادامه وحیدی از خلوت خود در بالای برج دو ساعت قدیمی حرم مطهر رضوی در صحن‌های آزادی و انقلاب اسلامی می‌گوید؛ ساعت‌هایی که به ترتیب تاریخ ساختشان به سال‌های ۱۸۹۵ و ۱۹۴۵ میلادی در انگلستان و آلمان برمی‌گردد.

او می‌افزاید: بررسی دقت کار این دو ساعت، یکی از وظایف اصلی‌ روزانه‌ام در بخش تعمیر و نگهداری ساعت آستان قدس رضوی است. این ساعت‌ها با نیروی مکانیکی کار می‌کنند، اما با استفاده از نیروی برق کوک می‌شوند. بدین ترتیب باید آن‌ها را هفته‌ای دو یا سه نوبت به‌طور منظم تنظیم و روغن‌کاری کنم.

این ساعت‌ساز درباره صدای زنگ ساعتی که به گوش زائران می‌رسد می‌گوید: این طنین فراموش‌نشدنی مربوط به صدای ساعت صحن انقلاب اسلامی است که در ایوان معروف ساعت قرار دارد. این ساعت قدیمی دارای دو نوع صدای زنگ است، به‌طوری‌که به‌ ازای هر یک ربع، یک زنگ آهسته و در هر ساعت به تعداد ساعتی که نمایش داده می‌شود زنگ بلندتر و بم‌تری نواخته می‌شود. به این شکل که در یک ربع اول یک زنگ، در نیم ساعت دو زنگ، در ۴۵ دقیقه که سه‌ربع می‌شود سه زنگ و در یک ساعت کامل چهار زنگ می‌زند، سپس باکمی مکث به تعداد ساعتی که نمایش داده، زنگ‌زده می‌شود. به‌طور مثال در ساعت ۱۲ پس از چهار زنگ آهسته که نشان‌دهنده یک ساعت کامل است، ۱۲ بار زنگ بلندتر آن نواخته می‌شود.

خدمتی افتخاری و پربرکت

با مرتضی محمودی، یکی از خادمیاران بخش تعمیر و نگهداری ساعت‌‌ حرم مطهر رضوی نیز هم‌صحبت می‌شویم. او از دوران نوجوانی پیوندی ناگسستنی با بارگاه ملکوتی رضوی داشته و تقریباً هر شب به پابوسی حضرت رضا(ع) می‌رفته است. محمودی حتی پس از اتمام دوران دانشجویی‌اش و بازگشت به مشهد، این برنامه را ادامه داده و همیشه مشتاق خدمت در این آستان مقدس بوده است.

او درباره چگونگی خادمیار شدنش می‌گوید: همسرم مثل من علاقه خاصی به خدمت در این سرای ملکوتی داشت. سال 1389 برای نام‌نویسی او رفته بودیم که متوجه شدم آستان قدس رضوی، نیروی فنی نیاز دارد. من هم بلافاصله به منزل برگشتم و مدارکم را آوردم. ازآنجایی‌که در رشته الکترونیک تخصص داشتم، به جمع خادمیاران اداره روشنایی حرم مطهر رضوی پیوستم.

این خادمیار چهل‌وسه‌ساله می‌افزاید: تا حدود چهار سال قبل، خدمتم با مراقبت و نظافت لوسترهای این آستان باصفا گره‌خورده بود و پس‌ازآن در بخش ساعت مشغول تعمیر و نگهداری ساعت‌های دیجیتال شدم.

محمودی تصریح می‌کند: لحظات خدمت در بارگاه ملکوتی امام هشتم(ع) مثل حضور در یک دریای بی‌کران است و برکاتش همیشه در زندگی‌مان جاری است. البته وقتی روزهای خدمتمان در حرم مطهر رضوی محدود ‌شود، قدر این نعمت را بیشتر می‌دانیم؛ همچون هفته‌هایی که به دلیل شیوع بیماری کرونا گفتند نیاز به حضورمان در حرم مطهر برای خدمت نیست.

او خاطرات زیبایی هم از روزهای خدمتش در صحن و سرای رضوی دارد به‌طور مثال برای آشنایی و بازدید از ساعت‌های قدیمی همراه ساعت‌ساز رسمی حرم مطهر، بالای برج ساعت رفته و معتقد است بودن در آن بالا، صفای خاص خودش را دارد. همچنین شوق خدمت چنان با تاروپود وجود این خادمیار رضوی پیوند خورده که او حتی در سفرهای زیارتی‌اش همچون زیارت حرم حضرت علی(ع) پیگیر تعمیر ساعت‌های این حرم مطهر شد.

آیا مطلب فوق را پسندیدید؟

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«شهید نیوز» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

}