شهيدخبر اخبار شهدا مدافعان حرم shahidnews.com : بايد و نبايد سينماي ديني از نظر يك بازيگر معروف
چهارشنبه، 22 دی 1395 - 22:10 کد خبر:138002
شهيدخبر(شهيدنيوز): بازيگر و مدرس حوزه سينما گفت: تاكيد دارم سينماي ديني بايد در سطح مطلوب ارائه آثار داشته باشد و در واقع يك سينماي كيفي و جذاب باشد.


محمد صادقي در نهم خرداد ماه سال ۱۳۳۶ در مشهد متولد شد، و با علاقه اي كه به حوزه سينما و تئاتر داشت اين مسير را در پيش گرفت و در حال حاضر علاوه بر تدريس در دانشگاه، بازيگر سينما، تئاتر و تلويزيون است كه سال‌ها با نقش آفريني در فيلم ها و سريال‌هاي متعدد در خاطر بسياري از مردم به خوبي ماندگار شده است.

محمد صادقي را بيشتر با نقش ماندگار مامون به خاطر داريم اما او در طول فعاليت‌هاي هنري‌اش، حضور پررنگي در ژانرهاي مختلف اجتماعي، درام، ديني و پليسي داشته است.

وي تا كنون در آثار مختلفي چون ولايت عشق، پايان‌نامه، دوران سركشي و بي‌قرار، نقش‌آفريني كرده است، همچنين  در مجموعه سال‌هاي مشروطه نقش امير كبير را به خوبي ايفا كرد.

آنچه در ادامه مي‌خوانيد حاصل گفت وگويي است با اين بازيگر محبوب، پيرامون سينماي ديني انجام داده است.

*فيلم‌سازان جوان كه به موضوعات ديني و مذهبي مي پردازند چگونه درگير ظواهر و كليشه‌هاي ذهني نشوند؟

در ابتدا بايد اشاره اي داشته باشيم به اينكه سينماي ديني چه چيزي هست و گاه به نظر من تلقي‌ها به حاشيه مي‌رود يا اينكه تلقي‌ها چندان درست نيست، اصولا هر فيلمي كه اخلاق مداري و انسان دوستي را به نوعي و كيفيت والاي انساني را مثل ايثار، فداكاري، شجاعت، راستگويي و از اين خصوصيات انساني را مطرح بكند، اين سينماي ديني را دارد به شكل مستقيم يا غير مستقيم مضمون و محور قرار مي دهد. اين كه صرفا يك شخصيت ديني در يك فيلم باشد يا صرفا ما به يكي از اماكن ديني برويم، يا در مورد يكي از افرادي كه در تاريخ يكي از اديان يا پيامبران يا معصومين و غيره مرتبط بوده اثري بسازيم، نمي توان گفت فقط اين موارد فيلم ديني است.

در واقع دين ابزاريست براي نوع بشر تا به اخلاق مداري و انسان دوستي و خصوصيات والاي انساني دسترسي پيدا بكند. بنابراين من فكر مي‌كنم ما در نمايش سينماي ديني مي‌توانيم از فيلم‌هايي كه همين خصوصيات خوب را عنوان مي‌كنند استفاده كنيم. اما بايد مراقب باشيم كه تنها در يك چهار چوب خاص و با يك نشانه‌هاي خاص خودمان را محدود نكنيم زيرا ممكن است شخصي فيلمي بسازد كه در مورد يكي از شخصيت‌هاي ديني باشد ولي اين فيلم اثر خوبي نباشد و به لحاظ كيفي زير خط حداقل‌ها قرار بگيرد پس واضح است كه اين فيلم در هيچ منشي پذيرفته شده نيست لذا تاكيد دارم سينماي ديني بايددر سطح مطلوب ارائه آثار داشته باشد و به صورت واقع يك سينماي كيفي و جذاب باشد.

*در ارائه يك محتواي ديني خوب در يك فيلم، نقش فيلمنامه نويس پر رنگ تر است يا كارگردان ؟

خشت اول حقيقا فيلم‌نامه است هر چه به جوان‌ها و به فيلم‌سازاني كه مي خواهند كسب تجربه بكنند روي اين قضيه تاكيد كنيم، باز هم كم است. اصولا گفته مي‌شود كه فيلم روي كاغذ ساخته مي‌شود. اين كه روي كاغذ ساخته مي شود به اين معناست كه بايد نوشته كامل و بي‌نقص باشد و به لحاظ سكانس‌بندي كه بزير بناي فيلم را تعيين مي كند و به لحاظ شخصيت پردازي، قصه و به ويژه به لحاظ محتوا غني باشد.

متاسفانه فيلم‌هاي زيادي را شاهد بودم كه كليد زده مي‌شود و هنوز فيلم‌نامه در دست نگارش است. اين روش غلطي است. بايد فيلم‌نامه كامل بشود، مشاوره گرفته شود. اگر لازم باشد بازنويسي بشود و بعد با اطمينان خاطر وارد ساخت بشويم. بنابراين اگر فيلمي را مي‌بينيم كه خوب نيست، بله، اولين اشارات به سمت نويسنده است.

بايد نوشته، نوشته‌اي پخته و به قوام آمده و كامل باشد، اگر نوشته خوب باشد و در ضمن توليد و فيلم‌برداري و قسمت‌هاي فني مثل تدوين مثل صدا گذاري يا موسيقي و غيره  به نحو شايسته كار انجام شود، طبيعتا بايد با يك كار كيفي مواجه باشيم.

*آيا اين صحبت كه فيلم برگرفته از درون كارگردان و نمايشي از نگاه و نگرش كارگردان است، ديدگاه صحيحي است؟

بله، كارگرداني انتقال يك غريزه‌ است، انتقال يك حس كه متعلق به كارگردان است و همين حس به پرده منتقل مي‌شود. فيلم‌ها وقتي موفق هستند كه يكي از احساسات يا يكي از غرايز را عنوان مي‌كنند.

وقتي مي‌گوييم مسائل انساني منظور چيزي است كه محدوديت زماني و مكاني نداشته باشد. اگر فيلم را در فيليپين هم نمايش دادند آنها بفهمند هدف و پيام فيلم چه بوده است. ممكن است اين فيلم در مورد شجاعت، ايثار، فداكاري باشد يا در مورد طمع، خشم يا غفلت باشد. ممكن است در مورد عشق‌هاي معنوي و آسماني باشد يا در ارتباط با عشق زميني، فرقي نمي كند، اين‌ها مسائلي است كه همه افراد بشر از هزاران سال پيش تا كنون با آن هم ذات پنداري داشته‌اند.

در مورد موضوعات ديني هم همين طور است. وقتي مي‌گوييم آن غرايز يا آن احساسات در مورد گارگردان است منظور اين است كه كارگردان چنين باورهاي ديني‌اي دارد و گرايش‌هاي ديني قوي وقتي با تخصص‌هاي فيلم‌سازي و غريزه خاص انساني عجين مي‌شود، يك اثر خوب به دست مي‌آيد.

فكر نمي‌كنم صرفا فيلم كوتاه يا فيلم بلند در اين مسئله تغييري ايجاد بكند. اين اشراف كارگردان يا سازنده بر روي مطلبي كه ميخواهد بگويد خيلي موثر است. وقتي كه با موضوع آشنا  است و روي آن اشراف دارد، به شكل قاطع و متمركز در فيلم سخن خواهد گفت.

*اگر معتقد باشيم كه فيلم برگرفته از درون و ديدگاه‌هاي كارگردان است، نقش مشاوره‌اي و هدايت گري كارشناس را چگونه بايد تعبير كنيم؟

خوب قابليت‌هاي فيلم‌سازان از شخصي با شخصي متفاوت است. يك فيلم‌ساز ممكن است فقيه باشد، فردي باشد كه مطالعات وسيع ديني داشته و با سينما هم آشنايي پيدا كرده است. گاهي هم ممكن است فردي كه اصولا آموخته‌هاي ديني زيادي ندارد مي‌خواهد فيلمي را در بستر نمايشي و دراماتيكي بسازد كه موضوعش يك موضوع ديني است. اين فرد البته نياز به مشاور دارد. نياز به كارشناسي دارد و اين مسئله از فردي به فرد ديگري متفاوت است.

اما توجه داشته باشيد كه در فيلم، درام و پرداخت نمايشي و دراماتيكي در واقع ابزار اصلي كار است و ما اگر مي خواهيم مسائل ديني، اخلاقي و انساني را در آن عنوان كنيم نبايد غافل از اين باشيم كه قطعا اين آموزه‌ها بايد در يك بستر دراماتيكي و نمايشي عرضه بشود تا جذاب باشد و بيننده را به دنبال خود بكشد. اگر به جز اين باشد فيلم شكست خواهد خورد.

*به نظر شما مديران دولتي كه دغدغه دين دارند مناسب است كه سفارش دهنده يك فيلم ديني باشند؟

من موافق هستم كه كسي سفارش بدهد تا در رسانه فيلم، كاري ساخته شود با مضمون ديني. اما نكته اينجاست كه ممكن است آن فرد از نظر ديني مطلع باشد اما حتما بايد به لحاظ سينمايي يا از نظر فيلم‌سازي هم اطلاعات مفيد داشته باشد تا وقتي مشاوره مي‌دهد يا راهكاري پيش پاي فيلم‌ساز مي‌گذارد، خطا نرود و براي فيلم‌ساز محدوديت ايجاد نكند. اگر مديري فقط از ديدگاه ديني به قضيه نگاه بكند و محدوديت‌ها و يا بضاعت‌هاي فيلم‌سازي را نشناسد ممكن است به كار لطمه بزند وحتي آن سرمايه‌اي كه صرف كار مي‌شود را هم از بين برد.

*به عنوان آخرين سوال بفرماييد كه جشنواره‌ها ي سينمايي را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

جشنواره ها اولا عده زيادي را دعوت به مراودات اجتماعي مي‌كنند كه به خودي خود بسيار فعاليت سلامتي است. گروهي با يك هدف مشترك با هم مراودات اجتماعي دارند. مركز و مجموعه‌اي هم كه اين فيلم‌ها را مي‌پذيرد و عده‌اي را دعوت به ساختن و عرضه كردن فيلم مي‌كند نيز يك حركت مثبتي را در جامعه ايجاد مي‌كند.

به نظرم بهتر است با خوش‌بيني به قضيه نگاه كنيم، عده‌اي از دوستان همواره دنبال به رخ كشيدن نيمه خالي ليوان هستند. البته ممكن است اين جشنواره‌ها در دوره‌هاي اول خيلي تخصصي و كارآمد نباشند و رفته رفته شكل بگيرند اما بايد دانست كه اين روند براي هر حركتي طبيعي است و اين كه بگوييم جشنواره‌ها اصلا نباشند گفته مناسب و درستي نيست، اين طور فكر مي‌كنم بودنشان بهتر از نبودنشان است.
 

 
 
منبع: مهر